Aerugite

Wzór chemiczny: Ni<sup>2+</sup><sub>8.5</sub>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>As<sup>5+</sup>O<sub>8</sub>

Niezwykle rzadki arsenian niklu, tworzący intensywnie zielone, szmaragdowe naloty i skorupy w strefach utleniania złóż kruszców.

## Charakterystyka Aerugit jest bardzo rzadkim minerałem z grupy arsenianów, chemicznie złożonym arsenianem niklu. Jego nazwa, pochodząca od łacińskiego słowa *aerugo* oznaczającego "rdzę miedzianą", trafnie oddaje jego najbardziej charakterystyczną cechę - intensywną, szmaragdową lub jabłkową zieleń. Zazwyczaj występuje w formie mikrokrystalicznych, masywnych lub ziemistych nalotów i skorup na innych minerałach. Dobrze wykształcone kryształy są ekstremalnie rzadkie i mają mikroskopijne rozmiary. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się stosunkowo niską twardością, wynoszącą 4 w skali Mohsa, oraz znaczną gęstością, wahającą się od 5,85 do 5,95 g/cm³. Jego połysk jest opisywany jako szklisty, a na niektórych powierzchniach tłusty. W cienkich odłamkach bywa przeświecający, jednak w masie jest zazwyczaj nieprzezroczysty. ## Barwy i odmiany Aerugit występuje w różnych odcieniach zieleni, od jaskrawej, szmaragdowej po ciemniejszą, jabłkową. Nie tworzy odmian barwnych ani handlowych - jest ceniony wyłącznie jako rzadki okaz kolekcjonerski. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany przez Gilberta Josepha Adama w 1869 roku. Nazwa nawiązuje do jego żywego, zielonego koloru, przypominającego patynę tworzącą się na stopach miedzi.

Właściwości

Twardość Mohsa
4
Połysk
Vitreous to Greasy
Rysa
Greenish gray
Gęstość
5.85-5.95
Łupliwość
None
Przełam
Uneven to Subconchoidal
Przezroczystość
Translucent to Opaque
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowymi cechami pozwalającymi zidentyfikować aerugit są jego intensywny, szmaragdowozielony kolor, występowanie w formie nalotów i skorup, wysoka gęstość oraz parageneza z innymi minerałami niklu i arsenu. Rysa ma charakterystyczny zielonoszary kolor. ## Odróżnianie od podobnych Aerugit bywa mylony z innymi zielonymi, wtórnymi arsenianami, głównie z annabergitem (kwiatem niklowym). Annabergit jest jednak uwodniony, ma niższą gęstość, zazwyczaj jaśniejszy odcień zieleni i często tworzy skupienia igiełkowe, podczas gdy aerugit jest masywny. Bunsenit (tlenek niklu) również bywa zielony, lecz jest znacznie twardszy (5,5 w skali Mohsa). Pewne rozróżnienie tych minerałów często wymaga zaawansowanych badań, np. dyfrakcji rentgenowskiej (XRD). ## Formy kryształów Aerugit niemal wyłącznie tworzy masywne, ziemiste lub drobnokrystaliczne agregaty w formie nalotów i skorup. Bardzo rzadko obserwuje się drobne, niedoskonale wykształcone kryształy trygonalne.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w strefach utleniania (wietrzenia) hydrotermalnych złóż bogatych w arsen i nikiel. Tworzy się w wyniku przeobrażenia pierwotnych arsenków niklu, takich jak nikielin. ## Asocjacje mineralne Aerugit często współwystępuje z minerałami typowymi dla swojego środowiska powstawania. Do jego najczęstszych asocjacji należą nikielin, annabergit, bunsenit, erytryn, roselit, kwarc oraz bizmut rodzimy. ## Lokalizacje Jest to minerał ekstremalnie rzadki, znany zaledwie z kilku miejsc na świecie. Lokalizacja typowa to Johanngeorgenstadt w Saksonii (Niemcy). Inne znaczące stanowiska to kopalnia Tsumeb w Namibii oraz inne lokalizacje w obrębie Rudaw (Erzgebirge) na pograniczu niemiecko-czeskim.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Ze względu na ogromną rzadkość, każdy okaz aerugitu jest cenny dla kolekcjonerów minerałów systematycznych. O wartości decyduje przede wszystkim bogactwo nalotu - jego powierzchnia i grubość. Wyżej cenione są okazy o intensywnej, szmaragdowej barwie oraz te, które występują w towarzystwie innych rzadkich lub dobrze wykształconych minerałów. ## Popularne stanowiska Najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów są okazy pochodzące z klasycznych, historycznych lokalizacji w Niemczech (Johanngeorgenstadt) oraz z kopalni Tsumeb w Namibii, znanej z dostarczania wielu rzadkich i unikatowych minerałów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy aerugitu należy czyścić wyłącznie mechanicznie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu i luźnych zanieczyszczeń. Dopuszczalne jest bardzo ostrożne przetarcie wilgotną szmatką z wodą destylowaną, jednak należy unikać zanurzania minerału w wodzie. ## Czego unikać Aerugit jest arsenianem i jest toksyczny. Należy unikać wdychania pyłu, spożycia oraz kontaktu z błonami śluzowymi. Po każdym kontakcie z minerałem należy dokładnie umyć ręce. Minerał jest wrażliwy na działanie kwasów, które mogą go uszkodzić lub rozpuścić. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na działanie silnych chemikaliów. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, opisanych pojemnikach (np. pudełkach typu "micromount"), aby ograniczyć kontakt i zapobiec przypadkowemu pyleniu. Należy go trzymać z dala od dzieci i zwierząt.

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej