Adranosite-(Fe)

Wzór chemiczny: (N<sup>3-</sup>H<sub>4</sub>)<sub>4</sub>NaFe<sup>3+</sup><sub>2</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>4</sub>Cl(OH)<sub>2</sub>

Adranosit-(Fe) to ekstremalnie rzadki siarczan sodu, amonu i żelaza, tworzący drobne, igiełkowe kryształy w fumarolach wulkanicznych.

## Charakterystyka Adranosit-(Fe) jest minerałem z grupy siarczanów, który wizualnie przedstawia się jako bardzo małe, igiełkowe kryształy. Zazwyczaj tworzy niewielkie, splątane agregaty lub promieniste skupienia przypominające pęczki waty. Kryształy są przezroczyste i charakteryzują się szklistym połyskiem, co nadaje im delikatny, lśniący wygląd, mimo niewielkich rozmiarów. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo kruchy i miękki, chociaż jego dokładna twardość w skali Mohsa nie została określona z powodu małego rozmiaru i rzadkości kryształów. Połysk jest szklisty, a kryształy są w pełni przezroczyste. Gęstość również nie została zmierzona eksperymentalnie. ## Barwy i odmiany Adranosit-(Fe) występuje w odcieniach od jasnożółtego do żółtobrązowego. Różnice w nasyceniu barwy zależą od konkretnych warunków krystalizacji. Nie wyróżniono żadnych nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Minerał został formalnie opisany i zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2012 roku. Jego nazwa nawiązuje do adranositu, którego jest żelazowym (Fe) analogiem - żelazo dominuje w strukturze w miejscu glinu. Nazwa główna, "adranosit", pochodzi od Adranusa, starożytnego bóstwa czczonego w rejonie wulkanu Etna na Sycylii. Miejscem typowym i jedynym znanym jest krater La Fossa na wyspie Vulcano we Włoszech. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, adranosit-(Fe) nie ma żadnego zastosowania komercyjnego ani przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt badań naukowych oraz jest cenionym nabytkiem w zaawansowanych kolekcjach systematycznych i mikrominerałów.

Właściwości

Połysk
Vitreous
Rysa
White
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Tetragonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja adranositu-(Fe) jest niemożliwa bez zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i mikroanaliza chemiczna (EDS). Wstępne rozpoznanie w oparciu o cechy wizualne opiera się na charakterystycznym igiełkowym pokroju, żółtej barwie, szklistym połysku oraz, co kluczowe, na jego pochodzeniu z jedynej znanej lokalizacji - fumaroli krateru La Fossa. ## Odróżnianie od podobnych Minerał ten można łatwo pomylić z jego glinowym analogiem, adranositem, który występuje w tym samym środowisku i ma podobny wygląd. Pewne rozróżnienie wymaga analizy chemicznej potwierdzającej dominację żelaza nad glinem. Można go również pomylić z innymi żółtymi, igiełkowymi sublimatami wulkanicznymi. ## Formy kryształów Adranosit-(Fe) krystalizuje w formie bardzo cienkich, wydłużonych kryształów o pokroju igiełkowym. Kryształy te niemal zawsze występują w postaci agregatów - splątanych, wełnistych skupień lub niewielkich promienistych rozet.

Środowisko występowania

## Geneza Adranosit-(Fe) jest minerałem pochodzenia fumarolicznego. Powstaje w procesie sublimacji, krystalizując bezpośrednio z gorących gazów wulkanicznych bogatych w siarkę, amoniak, żelazo i chlor. Tworzy się na powierzchni istniejących skał w pobliżu ekshalacji wulkanicznych o wysokiej temperaturze. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich siarczanów i halogenków tworzących się w podobnych warunkach. Do jego najczęstszych asocjacji należą adranosit (jego glinowy odpowiednik) oraz minerały z grupy demicheleitu: demicheleit-(Br), demicheleit-(Cl) i demicheleit-(I). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania adranositu-(Fe) na świecie jest jego lokalizacja typowa - krater La Fossa na wyspie Vulcano, należącej do archipelagu Wysp Liparyjskich, Sycylia, Włochy.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów kolekcjonerskich adranositu-(Fe) ocenia się na podstawie kilku kryteriów. Najważniejsza jest obfitość i zagęszczenie kryształów na matrycy skalnej. Wyżej cenione są okazy z wyraźnie uformowanymi, ostrymi igłami tworzącymi estetyczne, promieniste agregaty. Intensywna, czysta żółta barwa jest również pożądana. Dużą wartość dodaje współwystępowanie z innymi rzadkimi minerałami fumarolicznymi. ## Popularne stanowiska Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy adranositu-(Fe) pochodzą z jednego miejsca na świecie: krateru La Fossa na włoskiej wyspie Vulcano. Jest to jedyne źródło tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy adranositu-(Fe) są niezwykle delikatne i potencjalnie rozpuszczalne w wodzie. Absolutnie nie należy czyścić ich za pomocą wody ani żadnych płynów chemicznych. Jedyną bezpieczną metodą usuwania kurzu jest bardzo ostrożne użycie sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, wilgocią, kwasami i wszelkimi środkami czyszczącymi. Minerał jest wrażliwy na wstrząsy i urazy mechaniczne - nawet dotyk może zniszczyć drobne kryształy. Należy go również chronić przed nagłymi zmianami temperatury. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych, szczelnie zamykanych pudełkach do mikrominerałów (tzw. micromount). Chronić przed kurzem, wibracjami i bezpośrednim światłem słonecznym. Najlepsze jest stabilne, suche środowisko.

Źródła

Czytaj więcej