Adachiite
Wzór chemiczny: CaFe<sup>2+</sup><sub>3</sub>Al<sub>6</sub>(Si<sub>5</sub>AlO<sub>18</sub>)(BO<sub>3</sub>)<sub>3</sub>(OH)<sub>3</sub>(OH)
Adachit to ekstremalnie rzadki minerał z supergrupy turmalinu, wyróżniający się czarną barwą i występowaniem jedynie w Japonii.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 7
- Połysk
- Półmetaliczny
- Rysa
- Czarnoszara
- Gęstość
- 3.27
- Łupliwość
- Brak
- Przełam
- Nierówny do muszlowego
- Przezroczystość
- Nieprzezroczysty
- Układ krystaliczny
- Trygonalny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Praktycznie jedyną cechą pozwalającą na wstępną identyfikację w terenie jest jego lokalizacja - kopalnia Kiura w Japonii. Czarna barwa, słupkowy pokrój kryształów i submetaliczny połysk w połączeniu z asocjacją mineralną (minerały skarnowe) są wskazówkami, ale nie pozwalają na pewne rozpoznanie. ## Odróżnianie od podobnych Adachit jest wizualnie identyczny z innymi czarnymi turmalinami, głównie szerlem, foitytem i dravitem. Pewne odróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie zaawansowanych analiz chemicznych (np. mikrosonda elektronowa), które mogą potwierdzić dominację wapnia (Ca) i żelaza dwuwartościowego (Fe²⁺) w odpowiednich pozycjach w strukturze krystalicznej. ## Formy kryształów Adachit tworzy pryzmatyczne, słupkowe kryształy, typowe dla turmalinów, często z charakterystycznym pionowym prążkowaniem na ścianach. Kryształy te rzadko występują pojedynczo, zazwyczaj tworząc promieniste lub chaotyczne agregaty wrosłe w skałę macierzystą.
Środowisko występowania
## Geneza Adachit jest minerałem typowym dla środowiska skarnów. Powstaje w strefie kontaktowej pomiędzy intruzją porfiru granitowego a skałami węglanowymi (wapieniami), w warunkach metamorfizmu kontaktowego. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych minerałów typowych dla skarnów. Najczęściej współwystępuje z akynitem-(Fe), epidotem, kwarcem, kalcytem oraz fluorytem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania adachitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Kiura (nazywana też Shin-Kiura) w mieście Saiki, prefektura Ōita, na wyspie Kiusiu w Japonii.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazów kolekcjonerskich adachitu zależy przede wszystkim od stopnia wykształcenia i wielkości kryształów. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnymi, promienistymi agregatami dobrze uformowanych, błyszczących kryształów, kontrastowo osadzonych na jasnej matrycy skalnej (np. kwarcu lub kalcytu). Wielkość agregatów jest również istotnym czynnikiem. ## Popularne stanowiska Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy adachitu pochodzą z jednego miejsca na świecie - kopalni Kiura w Japonii. Czyni to każdy okaz z tej lokalizacji automatycznie wartościowym z punktu widzenia systematyki i geografii mineralogicznej.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy adachitu należy czyścić z dużą ostrożnością. Zaleca się usuwanie kurzu za pomocą sprężonego powietrza lub bardzo miękkiej, suchej szczoteczki. W przypadku silniejszych zabrudzeń można użyć zwilżonego wacika z wodą destylowaną, natychmiast osuszając okaz. ## Czego unikać Należy unikać myjek ultradźwiękowych i parowych, które mogą spowodować pęknięcia w kruchych kryształach. Minerał jest wrażliwy na silne kwasy i zasady. Nie należy go poddawać gwałtownym zmianom temperatury. ## Przechowywanie Adachit, jako minerał twardy, może rysować inne, bardziej miękkie okazy. Najlepiej przechowywać go w osobnym, wyściełanym pudełku lub na dedykowanej podstawce, z dala od kurzu i bezpośredniego światła słonecznego, które jednak nie wpływa na jego barwę.