Cyrkon
Wzór chemiczny: Zr<sup>4+</sup>SiO<sub>4</sub>
Cyrkon to pospolity minerał z grupy krzemianów, ceniony w jubilerstwie oraz przemyśle ze względu na swoje właściwości fizyczne i chemiczne.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 7.5
- Połysk
- Adamantine
- Rysa
- White
- Gęstość
- 4.6
- Łupliwość
- Indistinct on {110}{111}
- Przełam
- Muszlowy do nierównego
- Przezroczystość
- Transparent,Translucent,Opaque
- Układ krystaliczny
- Tetragonal
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Cyrkon można rozpoznać po jego wysokiej twardości, diamentowym połysku oraz charakterystycznym pokroju kryształów, często pryzmatycznych z piramidalnymi zakończeniami. Kolorystyka jest bardzo zmienna, ale bezbarwne, brązowe i czerwonawe odcienie są częste. ## Odróżnianie od podobnych Cyrkon bywa mylony z diamentem, granatem, spinelami lub szafirem ze względu na podobny połysk i twardość. Od diamentu odróżnia go niższa twardość i brak doskonałej łupliwości. Od granatów i spineli odróżnia go układ krystalograficzny i inne właściwości optyczne. Od szafiru odróżnia go twardość i gęstość. ## Formy kryształów Cyrkon najczęściej występuje w postaci tetragonalnych kryształów o pokroju słupkowym lub izometrycznym. Kryształy są zazwyczaj dwupiramidalne, często z widocznymi ścianami pryzmatycznymi. Może tworzyć również ziarniste agregaty.
Środowisko występowania
## Geneza Cyrkon jest minerałem akcesorycznym, powszechnie występującym w wielu typach skał magmowych, zwłaszcza w granitach, syenitach i pegmatytach. Występuje także w skałach metamorficznych, takich jak gnejsy i łupki, oraz w skałach osadowych jako składnik piasków cyrkonowych, ze względu na swoją odporność na wietrzenie. ## Asocjacje mineralne Cyrkon często współwystępuje z kwarcem, skaleniem, biotytem, muskowitem, hornblendą, granatem, ilmenitem i rutylem. W osadach może być znajdowany z innymi minerałami ciężkimi. ## Lokalizacje Znaczące złoża cyrkonu znajdują się w Australii, Brazylii, Indiach, Rosji, RPA, Sri Lance, Tajlandii i USA. W Polsce cyrkon występuje w granitach Karkonoszy i Tatr, a także w piaskach rzecznych.
Rzadkość
Bardzo pospolity
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy cyrkonu to te o dużych, dobrze wykształconych, przezroczystych kryształach o intensywnej i jednolitej barwie. Okazy osadzone w macierzystej skale są również wysoko cenione. Czystość i brak inkluzji to ważne kryteria dla kamieni jubilerskich. ## Ceny rynkowe Ceny cyrkonu są bardzo zróżnicowane i zależą od wielkości, barwy, czystości i szlifu kamienia. Wysokiej jakości, szlifowane kamienie jubilerskie mogą osiągać ceny od kilkudziesięciu do kilkuset dolarów za karat, zwłaszcza te w rzadkich barwach, jak niebieski. ## Popularne stanowiska Najbardziej cenione okazy cyrkonu pochodzą ze Sri Lanki, Birmy (Mjanmy), Kambodży, Wietnamu, Tanzanii i Madagaskaru. Znane są również z Norwegii i Rosji.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Cyrkon jest minerałem stosunkowo twardym, ale należy go czyścić delikatnie. Można używać miękkiej szczoteczki i letniej wody z łagodnym mydłem. Po umyciu należy dokładnie spłukać okaz czystą wodą i osuszyć miękką szmatką. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami, które mogą uszkodzić powierzchnię minerału. Długotrwała ekspozycja na intensywne światło słoneczne może w niektórych przypadkach prowadzić do zmiany barwy. Unikać gwałtownych zmian temperatury. ## Przechowywanie Cyrkon najlepiej przechowywać oddzielnie od innych, twardszych minerałów, aby uniknąć zarysowań. Idealne jest przechowywanie w miękkim woreczku lub w pudełku wyłożonym miękkim materiałem. Okazy jubilerskie powinny być przechowywane w szkatułkach, z dala od kurzu i wilgoci.