Cyrkon
Cyrkon to pospolity minerał z grupy krzemianów, ceniony w jubilerstwie oraz przemyśle ze względu na swoje właściwości fizyczne i chemiczne.
Opis
## Charakterystyka Cyrkon jest krzemianem cyrkonu, często występującym w postaci drobnych, dobrze wykształconych kryształów. Typowe okazy to pryzmatyczne kryształy zakończone piramidami, często o wyraźnym połysku. Może występować w skałach magmowych, metamorficznych i osadowych, gdzie jest odporny na wietrzenie, co pozwala na jego akumulację w osadach. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością 7.5 w skali Mohsa, co czyni go odpornym na zarysowania. Posiada diamentowy połysk, co nadaje mu atrakcyjny wygląd. Jego gęstość wynosi 4.6, a rysa jest biała. Cyrkon może być przezroczysty, przeświecający lub nieprzezroczysty. ## Barwy i odmiany Cyrkon występuje w szerokiej gamie barw, w tym bezbarwnej, żółtej, szarej, czerwonobrązowej, zielonej, brązowej i czarnej, rzadko niebieskiej. Odmiany bezbarwne i niebieskie są szczególnie cenione w jubilerstwie. Niektóre odmiany mogą być poddawane obróbce cieplnej w celu zmiany lub wzmocnienia barwy. ## Historia i nazwa Nazwa "cyrkon" pochodzi prawdopodobnie od perskiego słowa "zargun", oznaczającego "złoty kolor", co odnosi się do barwy niektórych odmian. Minerał został opisany w 1783 roku. Cyrkon jest znany od starożytności, a jego odmiany były wykorzystywane jako kamienie szlachetne. ## Zastosowania Cyrkon jest ważnym źródłem cyrkonu metalicznego, używanego w przemyśle nuklearnym ze względu na niską absorpcję neutronów. Jest również stosowany w ceramice, materiałach ogniotrwałych oraz jako materiał ścierny. Przezroczyste odmiany cyrkonu są cenionymi kamieniami szlachetnymi w jubilerstwie, często używanymi jako imitacje diamentów.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Cyrkon można rozpoznać po jego wysokiej twardości, diamentowym połysku oraz charakterystycznym pokroju kryształów, często pryzmatycznych z piramidalnymi zakończeniami. Kolorystyka jest bardzo zmienna, ale bezbarwne, brązowe i czerwonawe odcienie są częste. ## Odróżnianie od podobnych Cyrkon bywa mylony z diamentem, granatem, spinelami lub szafirem ze względu na podobny połysk i twardość. Od diamentu odróżnia go niższa twardość i brak doskonałej łupliwości. Od granatów i spineli odróżnia go układ krystalograficzny i inne właściwości optyczne. Od szafiru odróżnia go twardość i gęstość. ## Formy kryształów Cyrkon najczęściej występuje w postaci tetragonalnych kryształów o pokroju słupkowym lub izometrycznym. Kryształy są zazwyczaj dwupiramidalne, często z widocznymi ścianami pryzmatycznymi. Może tworzyć również ziarniste agregaty.
Środowisko geologiczne
## Geneza Cyrkon jest minerałem akcesorycznym, powszechnie występującym w wielu typach skał magmowych, zwłaszcza w granitach, syenitach i pegmatytach. Występuje także w skałach metamorficznych, takich jak gnejsy i łupki, oraz w skałach osadowych jako składnik piasków cyrkonowych, ze względu na swoją odporność na wietrzenie. ## Asocjacje mineralne Cyrkon często współwystępuje z kwarcem, skaleniem, biotytem, muskowitem, hornblendą, granatem, ilmenitem i rutylem. W osadach może być znajdowany z innymi minerałami ciężkimi. ## Lokalizacje Znaczące złoża cyrkonu znajdują się w Australii, Brazylii, Indiach, Rosji, RPA, Sri Lance, Tajlandii i USA. W Polsce cyrkon występuje w granitach Karkonoszy i Tatr, a także w piaskach rzecznych.
Rzadkość
Bardzo pospolity
Sklep › Cyrkon
