Anglesyt
Wzór chemiczny: Pb(SO₄)
Anglezyt to minerał z gromady siarczanów, będący siarczanem ołowiu, często tworzący kryształy o charakterystycznym połysku.
Opis
## Charakterystyka Anglezyt jest minerałem należącym do grupy siarczanów, stanowiącym siarczan ołowiu. Występuje zazwyczaj w postaci dobrze wykształconych kryształów, które mogą być izometryczne, tabliczkowe lub słupkowe. Często tworzy zbliźniaczenia. Powierzchnia kryształów bywa gładka i błyszcząca. Okazy anglezytu wyróżniają się znacznym ciężarem właściwym, co jest typowe dla minerałów ołowiu. ## Właściwości fizyczne Twardość anglezytu w skali Mohsa wynosi 2.5-3, co czyni go minerałem stosunkowo miękkim. Charakteryzuje się połyskiem od diamentowego do żywicznego, czasem szklistym. Jest przezroczysty, przeświecający lub nieprzezroczysty. Gęstość właściwa anglezytu wynosi 6.37 g/cm³. ## Barwy i odmiany Anglezyt najczęściej jest bezbarwny lub biały. Może przyjmować również odcienie szarości, żółci, zieleni lub błękitu, co często wynika z obecności domieszek lub inkluzji. W świetle przechodzącym jest bezbarwny. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w 1832 roku. Nazwa "anglezyt" pochodzi od wyspy Anglesey w Walii, gdzie po raz pierwszy został zidentyfikowany w kopalni Parys Mine. ## Zastosowania Anglezyt jest minerałem ołowiu, co sprawia, że może być lokalnie wykorzystywany jako ruda tego metalu. Ze względu na swoje atrakcyjne kryształy i połysk, bywa również ceniony przez kolekcjonerów minerałów.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Anglezyt można rozpoznać po charakterystycznym, często diamentowym połysku, znacznym ciężarze właściwym oraz stosunkowo niskiej twardości. Często występuje w postaci dobrze wykształconych kryształów, które mogą być bezbarwne, białe lub lekko zabarwione. ## Odróżnianie od podobnych Anglezyt bywa mylony z cerusytem, innym minerałem ołowiu. Cerusyt ma jednak wyższą twardość (3-3.5) i często tworzy kryształy o bardziej złożonych formach. Od barytu, który również jest siarczanem, anglezyt odróżnia się znacznie wyższą gęstością i obecnością ołowiu w składzie chemicznym. ## Formy kryształów Anglezyt tworzy kryształy izometryczne, tabliczkowe, słupkowe, a także ziarniste i zbite agregaty. Często występują zbliźniaczenia. Kryształy mogą być dobrze wykształcone, z wyraźnymi ścianami i ostrymi krawędziami.
Środowisko geologiczne
## Geneza Anglezyt jest typowym minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż rud ołowiu. Tworzy się w wyniku reakcji siarczanowych roztworów z galeną (siarczkiem ołowiu) lub innymi minerałami ołowiu. ## Asocjacje mineralne Anglezyt często współwystępuje z innymi minerałami wtórnymi ołowiu, takimi jak cerusyt, piromorfit, mimetyt, a także z galeną, limonitem, barytem i kwarcem. ## Lokalizacje Znane stanowiska anglezytu znajdują się na wyspie Anglesey w Walii (Parys Mine), w Tsumeb w Namibii, w Broken Hill w Australii, w Meksyku (np. Mapimi), w Maroku oraz w różnych lokalizacjach w Stanach Zjednoczonych (np. Arizona, Utah).
Rzadkość
Bardzo pospolity
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy anglezytu to te z dobrze wykształconymi, dużymi i przezroczystymi kryształami o intensywnym połysku. Czystość barwy (np. bezbarwne, jasnożółte lub niebieskie) oraz brak uszkodzeń mechanicznych również podnoszą wartość okazu. Atrakcyjne są również okazy z interesującymi asocjacjami mineralnymi. ## Popularne stanowiska Szczególnie poszukiwane są okazy z Tsumeb w Namibii, znane z dużych, często przezroczystych kryształów o pięknych barwach. Cenione są również okazy z Broken Hill w Australii oraz z Meksyku.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Anglezyt jest minerałem stosunkowo miękkim, dlatego należy czyścić go delikatnie. Do usuwania kurzu i lekkich zabrudzeń wystarczy miękka szczoteczka lub pędzelek. W przypadku większych zabrudzeń można użyć letniej wody destylowanej i delikatnie przemyć okaz, unikając długotrwałego moczenia. ## Czego unikać Należy unikać stosowania silnych środków chemicznych, kwasów i zasad, które mogą uszkodzić powierzchnię minerału. Anglezyt jest wrażliwy na uderzenia i zarysowania ze względu na niską twardość. Nie należy wystawiać go na długotrwałe działanie intensywnego światła słonecznego, które może wpływać na jego barwę, ani na gwałtowne zmiany temperatury. ## Przechowywanie Okazy anglezytu najlepiej przechowywać w zamkniętych gablotach lub pudełkach, aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na miękkość, warto umieścić je oddzielnie od twardszych minerałów, aby zapobiec zarysowaniom. Stabilna temperatura i umiarkowana wilgotność są wskazane dla długotrwałego zachowania okazów.