Ciemny goethyt z Tadaout w Maroku

Charakterystyka Goethyt jest minerałem wodorotlenku żelaza, często tworzącym skupienia nerkowate, stalaktytowe, promieniste lub włókniste. Występuje również w postaci zbitych mas ziemistych. Jego powierzchnia bywa gładka i lśniąca, przypominająca lakier, lub matowa i porowata. Kryształy goethytu są rzadkie, zazwyczaj igiełkowe lub słupkowe, często prążkowane wzdłuż wydłużenia. Właściwości fizyczne Goethyt charakteryzuje się twardością w skali Mohsa wynoszącą 5-5.5. Posiada połysk od diamentowego do matowego, a w przypadku odmian ziemistych jest on ziemisty. Jest minerałem nieprzezroczystym. Gęstość goethytu wynosi około 4.27 g/cm³. Barwy i odmiany Goethyt występuje w barwach od brązowoczarnych, przez żółtobrązowe, po czerwonobrązowe. Odmiany ziemiste są zazwyczaj żółte lub ochrowe. Nie wyróżnia się specyficznych odmian handlowych, jednak różnice w pokroju i barwie są istotne dla kolekcjonerów. Historia i nazwa Minerał został nazwany w 1806 roku na cześć Johanna Wolfganga von Goethego, wybitnego niemieckiego poety, dramaturga i naukowca, który interesował się mineralogią. Nazwa ta upamiętnia jego wkład w rozwój nauk przyrodniczych. Zastosowania Goethyt jest ważną rudą żelaza, zwłaszcza w złożach typu limonitowego. Wykorzystywany jest również jako pigment, szczególnie w postaci ochry, która jest naturalnym barwnikiem o żółtym lub brązowym odcieniu.

Cechy diagnostyczne

Rozpoznawanie Goethyt można rozpoznać po charakterystycznej rdzawobrązowej rysie, połysku (często diamentowym lub lakowym na powierzchniach nerkowatych) oraz stosunkowo dużej gęstości. Często występuje w formie naciekowej, nerkowatej lub promienistej. Odróżnianie od podobnych Goethyt bywa mylony z hematytem, jednak rysa hematytu jest czerwonobrązowa, a goethytu żółtobrązowa. Od limonitu, który jest mieszaniną minerałów wodorotlenków żelaza, goethyt odróżnia się krystaliczną strukturą i stałym składem chemicznym. Odmiany ziemiste goethytu mogą być trudne do odróżnienia od innych minerałów ilastych, ale rysa jest kluczową cechą diagnostyczną. Formy kryształów Kryształy goethytu są zazwyczaj słupkowe lub igiełkowe, często prążkowane równolegle do osi c. Częściej spotyka się go w postaci agregatów promienistych, włóknistych, nerkowatych, stalaktytowych, botryoidalnych lub zbitych mas ziemistych.

Środowisko powstawania

Geneza Goethyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż rud żelaza oraz w wyniku wietrzenia innych minerałów zawierających żelazo. Jest głównym składnikiem limonitu, który tworzy się w środowiskach bagiennych i jeziornych. Powstaje również w wyniku hydrotermalnych procesów niskotemperaturowych. Asocjacje mineralne Goethyt często współwystępuje z innymi minerałami żelaza, takimi jak hematyt, limonit, syderyt, piryt oraz z kwarcem, kalcytem i minerałami ilastymi. Lokalizacje Znaczące złoża goethytu występują na całym świecie. Do ważnych lokalizacji należą: Niemcy (Siegen, Eiserfeld), Anglia (Cumbria), Francja (Alzacja), Stany Zjednoczone (Kolorado, Michigan), Australia (Pilbara) oraz Brazylia (Minas Gerais).

Dla kolekcjonera

Kryteria jakości Cenione są okazy o dobrze wykształconych formach nerkowatych, stalaktytowych lub promienistych, z wyraźnym połyskiem i intensywną barwą. Duże, estetyczne skupienia kryształów igiełkowych są również bardzo poszukiwane. Czystość minerału i brak uszkodzeń mechanicznych podnoszą wartość okazu. Popularne stanowiska Szczególnie cenione okazy goethytu pochodzą z Siegen w Niemczech, gdzie znajdowane są piękne, błyszczące skupienia nerkowate. Inne popularne miejsca to Cumbria w Anglii, znana z promienistych form, oraz niektóre lokalizacje w USA i Brazylii, gdzie występują duże okazy.