Błękitny anhydryt z Chihuahua

Charakterystyka Anhydryt jest minerałem siarczanowym, bezwodnym siarczanem wapnia. Występuje zazwyczaj w postaci zbitych, ziarnistych lub włóknistych mas, rzadziej tworzy dobrze wykształcone kryształy. Kryształy anhydrytu są zazwyczaj tabliczkowe lub słupkowe, o pokroju rombowym. Barwa anhydrytu jest zmienna, od bezbarwnej, białej, szarej, przez niebieskawą, fioletową, różową, aż po czerwonawą i brązową. Często wykazuje szklisty lub tłusty połysk. Właściwości fizyczne Anhydryt charakteryzuje się twardością 3-3.5 w skali Mohsa. Posiada doskonałą łupliwość w jednym kierunku, prawie doskonałą w drugim i dobrą do niedoskonałej w trzecim, co jest cechą diagnostyczną. Gęstość anhydrytu wynosi około 2.98 g/cm³. Minerał ten jest przezroczysty do przeświecającego. Barwy i odmiany Anhydryt występuje w szerokiej gamie barw, w tym bezbarwnej, białej, szarej, niebieskawej, fioletowej, różowej, czerwonawobrunatnej. Niektóre odmiany niebieskie bywają nazywane angelitem, choć nie jest to formalna nazwa mineralogiczna. Historia i nazwa Nazwa "anhydryt" pochodzi od greckich słów "an" (bez) i "hydor" (woda), co odnosi się do jego bezwodnego charakteru, w przeciwieństwie do uwodnionego gipsu. Minerał ten został opisany w 1804 roku. Zastosowania Anhydryt znajduje zastosowanie w przemyśle budowlanym jako dodatek do cementu, a także do produkcji kwasu siarkowego. Jest również wykorzystywany jako wypełniacz w przemyśle papierniczym i tworzyw sztucznych. Okazy o atrakcyjnej barwie i formie są cenione przez kolekcjonerów.

Cechy diagnostyczne

Rozpoznawanie Anhydryt można rozpoznać po jego twardości (3-3.5 w skali Mohsa), która jest wyższa niż gipsu. Charakterystyczna jest również jego łupliwość w trzech kierunkach, tworząca niemal prostopadłe płaszczyzny. Zbita, ziarnista struktura jest często spotykana. Połysk szklisty do tłustego również pomaga w identyfikacji. Odróżnianie od podobnych Anhydryt bywa mylony z gipsem, jednak gips jest znacznie bardziej miękki (twardość 2 w skali Mohsa) i ma inną łupliwość. Baryt również może być podobny, ale jest znacznie cięższy (gęstość około 4.5 g/cm³) i ma inną łupliwość. Kalcyt jest również miększy (twardość 3) i reaguje z kwasem solnym, czego anhydryt nie robi. Formy kryształów Anhydryt najczęściej występuje w postaci zbitych, ziarnistych lub włóknistych agregatów. Rzadziej tworzy dobrze wykształcone kryształy, które są zazwyczaj tabliczkowe lub słupkowe, o pokroju rombowym.

Środowisko powstawania

Geneza Anhydryt powstaje zazwyczaj w środowiskach ewaporatowych, czyli w wyniku odparowania słonych wód morskich lub jeziornych. Występuje w złożach solnych, często w towarzystwie halitu, gipsu i karnalitu. Może również tworzyć się w wyniku dehydratacji gipsu pod wpływem podwyższonej temperatury i ciśnienia w procesach diagenetycznych i metamorficznych. Asocjacje mineralne Anhydryt często współwystępuje z innymi minerałami ewaporatowymi, takimi jak halit (sól kamienna), gips, sylwin, karnalit, a także z kalcytem i dolomitem. Lokalizacje Znaczące złoża anhydrytu występują na całym świecie. Do ważniejszych lokalizacji należą Niemcy (np. kopalnie soli w Stassfurcie), Stany Zjednoczone (np. Nowy Meksyk, Teksas), Kanada (np. Nowa Szkocja), Francja, Włochy, Polska (np. kopalnie soli w Wieliczce i Bochni) oraz Rosja.

Dla kolekcjonera

Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy anhydrytu to te, które wykazują dobrze wykształcone kryształy, zwłaszcza te o rzadkich barwach, takich jak niebieska, fioletowa czy różowa. Przezroczystość i brak inkluzji również zwiększają wartość kolekcjonerską. Duże, estetyczne skupienia ziarniste lub włókniste, szczególnie te z ciekawymi asocjacjami mineralnymi, są również poszukiwane. Popularne stanowiska Cenione okazy anhydrytu pochodzą z różnych miejsc na świecie. Włoskie złoża dostarczają często piękne, niebieskie kryształy (tzw. angelit). W Polsce, w kopalniach soli w Wieliczce i Bochni, można znaleźć interesujące skupienia anhydrytu. Inne ważne lokalizacje to Meksyk, Stany Zjednoczone i Niemcy.