Scheelit
Scheelit to minerał z grupy wolframianów, będący ważną rudą wolframu, często występujący w postaci charakterystycznych, dwupiramidalnych kryształów.
Opis
## Charakterystyka Scheelit jest minerałem wolframianu wapnia, który często tworzy wyraźne, dwupiramidalne kryształy o pokroju pseudooktaedrycznym. Okazy mogą być również ziarniste lub masywne. Typowe okazy scheelitu charakteryzują się szklistym do diamentowego połyskiem i mogą występować w różnych barwach, od bezbarwnych i białych, przez żółte, pomarańczowe, zielonkawe, aż po ciemnobrązowe. Często wykazuje silną fluorescencję w świetle ultrafioletowym, co jest jego charakterystyczną cechą diagnostyczną. ## Właściwości fizyczne Scheelit charakteryzuje się twardością w skali Mohsa wynoszącą 4.5-5, co oznacza, że jest minerałem stosunkowo miękkim. Posiada wyraźną łupliwość, co może wpływać na jego trwałość. Gęstość scheelitu jest wysoka, wynosi około 6.1, co jest typowe dla minerałów zawierających ciężkie metale. Jego rysa jest biała. ## Barwy i odmiany Scheelit występuje w szerokiej gamie barw, w tym bezbarwnej, białej, żółtej, złocistożółtej, pomarańczowej, zielonkawej, a nawet ciemnobrązowej. W świetle przechodzącym często jest bezbarwny. Różnice w barwie mogą być spowodowane obecnością śladowych ilości innych pierwiastków w jego strukturze krystalicznej. ## Historia i nazwa Minerał został nazwany na cześć szwedzkiego chemika Carla Wilhelma Scheelego, który w 1781 roku zidentyfikował w nim nowy pierwiastek - wolfram. Odkrycie scheelitu miało kluczowe znaczenie dla rozwoju metalurgii wolframu. Minerał został opisany w 1821 roku. ## Zastosowania Scheelit jest główną rudą wolframu, metalu o wysokiej temperaturze topnienia i dużej twardości, wykorzystywanego w przemyśle do produkcji stopów, narzędzi skrawających, włókien żarówek i elektrod. Ze względu na swoją fluorescencję, bywa również używany w niektórych zastosowaniach specjalistycznych, a dobrze wykształcone kryształy są cenione przez kolekcjonerów.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Scheelit można rozpoznać po jego charakterystycznych dwupiramidalnych kryształach, szklistym do diamentowego połysku oraz wysokiej gęstości. Kluczową cechą diagnostyczną jest silna fluorescencja w świetle ultrafioletowym, zazwyczaj niebieska lub biała, która jest bardzo pomocna w identyfikacji, zwłaszcza w terenie. ## Odróżnianie od podobnych Scheelit może być mylony z niektórymi odmianami granatów, cyrkonu lub kasyterytu ze względu na podobny pokrój kryształów i połysk. Od granatów odróżnia go niższa twardość i fluorescencja. Od cyrkonu i kasyterytu odróżnia go niższa twardość oraz charakterystyczna fluorescencja. Test na gęstość również może być pomocny, gdyż scheelit jest stosunkowo ciężki. ## Formy kryształów Scheelit najczęściej tworzy kryształy o pokroju dwupiramidalnym, często przypominające oktaedry. Mogą występować również kryształy tabliczkowe. Oprócz form krystalicznych, scheelit występuje także w postaci ziarnistych agregatów, skupień masywnych lub naskorupień.
Środowisko geologiczne
## Geneza Scheelit powstaje w wysokotemperaturowych żyłach hydrotermalnych, często związanych z intruzjami granitowymi. Występuje również w skarnach, utworzonych w wyniku metasomatyzmu kontaktowego pomiędzy intruzjami magmowymi a skałami węglanowymi. Rzadziej spotykany jest w pegmatytach i złożach aluwialnych. ## Asocjacje mineralne Scheelit często współwystępuje z innymi minerałami wolframu, takimi jak wolframit, a także z kwarcem, fluorytem, kalcytem, granatami, epidotem, diopsydem, molibdenitem i chalkopirytem. W skarnach może być związany z minerałami krzemianowymi i węglanowymi. ## Lokalizacje Znane złoża scheelitu znajdują się w wielu miejscach na świecie. Do ważnych lokalizacji należą: Złoty Stok w Polsce, Erzgebirge w Niemczech, Panasqueira w Portugalii, Felbertal w Austrii, Pingwu w Chinach, a także obszary w Korei Południowej, Boliwii, Peru, USA (Kalifornia, Arizona) i Kanadzie.
Rzadkość
Bardzo pospolity
Sklep › Scheelit