kwarc gwindel
Kwarc Gwindel to rzadka i ceniona forma kwarcu, w której kryształy są skręcone wokół osi, tworząc unikalne, spłaszczone agregaty.
Opis
## Charakterystyka Kwarc Gwindel nie jest osobnym minerałem, a specyficzną i rzadką formą (pokrojem) kwarcu. Jego nazwa pochodzi od niemieckiego słowa "gewunden", oznaczającego "skręcony". Cechą charakterystyczną jest widoczne skręcenie grupy niemal równolegle ułożonych kryształów wokół wspólnej osi (zwykle osi a). Kryształy te narastają na siebie, a każdy kolejny jest minimalnie obrócony względem poprzedniego, co tworzy efekt spiralnego wzrostu. Cały agregat jest często spłaszczony w kierunku prostopadłym do osi krystalograficznej c, nadając mu wygląd tabliczkowy lub soczewkowaty. Najbardziej typowe i poszukiwane są Gwindele zbudowane z kwarcu dymnego. ## Właściwości fizyczne Jako odmiana kwarcu, Gwindel posiada jego podstawowe właściwości fizyczne. Charakteryzuje się twardością 7 w skali Mohsa, co czyni go minerałem stosunkowo odpornym na zarysowania. Ma szklisty połysk na ścianach kryształów i muszlowy przełam. Gęstość wynosi około 2,65 g/cm³. Nie wykazuje łupliwości. ## Barwy i odmiany Najczęściej spotykaną i najbardziej cenioną przez kolekcjonerów formą jest kwarc dymny Gwindel, o zabarwieniu od jasnobrązowego do niemal czarnego (morion). Występują również bezbarwne Gwindele z kwarcu górskiego (kryształu górskiego), a znacznie rzadziej spotyka się formy ametystowe. Zdarzają się okazy z inkluzjami innych minerałów, najczęściej chlorytu, który nadaje im zielonkawy odcień. ## Historia i nazwa Nazwa "Gwindel" jest terminem używanym historycznie przez alpejskich poszukiwaczy kryształów (strahlerów) i została przyjęta w mineralogii. Odnosi się bezpośrednio do skręconej natury tych kryształów. Forma ta jest nierozerwalnie związana z klasycznymi alpejskimi złożami szczelinowymi, gdzie była znajdowana i opisywana od setek lat. ## Zastosowania Kwarc Gwindel nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie kamieniem kolekcjonerskim, wysoko cenionym ze względu na swoją rzadkość, specyficzną estetykę i interesującą krystalogenezę.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną jest widoczne skręcenie agregatu kryształów. Efekt ten najlepiej obserwować, śledząc przebieg prążkowania na ścianach słupów (ścianach typu m), które zamiast biec równolegle, układają się w delikatne łuki. Cały okaz jest zazwyczaj spłaszczony, co odróżnia go od typowych, wydłużonych kryształów kwarcu. ## Odróżnianie od podobnych Kwarc Gwindel bywa mylony ze zwykłymi zrostami równoległymi kryształów kwarcu. W przypadku zrostów równoległych osie krystalograficzne poszczególnych kryształów są do siebie idealnie równoległe, bez widocznej rotacji. W Gwindelu występuje systematyczne, niewielkie skręcenie każdego kolejnego kryształu względem poprzedniego. ## Formy kryształów Forma Gwindel to agregat tabliczkowych lub krótkosłupowych kryształów kwarcu, zrośniętych niemal równolegle i skręconych wokół wspólnej osi. Stopień skręcenia może być różny - od ledwo zauważalnego (tzw. "pół-Gwindel" lub "otwarty Gwindel") do bardzo wyraźnego, gdzie kąt między pierwszym a ostatnim kryształem w stosie osiąga kilkadziesiąt stopni.
Środowisko geologiczne
## Geneza Kwarc Gwindel jest typowym minerałem dla szczelin typu alpejskiego. Powstaje w warunkach hydrotermalnych, przy stosunkowo niskich temperaturach i wysokich ciśnieniach, w otwartych spękaniach i szczelinach przecinających skały metamorficzne, takie jak gnejsy i łupki. Dokładny mechanizm powodujący skręcenie kryształów podczas wzrostu nie jest w pełni zrozumiany, ale wiąże się go ze specyficznymi warunkami fizykochemicznymi i gradientami ciśnienia w szczelinie. ## Asocjacje mineralne Minerałami typowo towarzyszącymi kwarcowi Gwindel w jego naturalnym środowisku są inne minerały szczelin alpejskich: adular (odmiana ortoklazu), chloryt (często w formie inkluzji lub nalotów), hematyt (w formie "róż żelaznych"), tytanit, apatyt, fluoryt (zwłaszcza różowe oktaedry) oraz kalcyt. ## Lokalizacje Najsłynniejsze i najbardziej klasyczne lokalizacje kwarcu Gwindel znajdują się w Alpach. Do najważniejszych należą: masyw Mont Blanc (po stronie francuskiej, w rejonie Chamonix, i włoskiej), szwajcarskie kantony Uri (np. doliny Göschenertal, Tiefenbach), Valais i Gryzonia (np. Val Giuv). Znaczące okazy pochodzą również z Uralu Polarnego w Rosji. Rzadsze wystąpienia notowano także w Brazylii i Pakistanie.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Sklep › kwarc gwindel