Proshchenkoite-(Y)
Bardzo rzadki krzemian itru i pierwiastków ziem rzadkich z grupy wikanitu, o złożonym składzie chemicznym.
Opis
## Charakterystyka Proshchenkoit-(Y) to minerał o bardzo złożonym składzie, należący do grupy wikanitu. Tworzy ziarniste skupienia lub niedoskonale wykształcone, krótkie, pryzmatyczne kryształy, zwykle o niewielkich rozmiarach. Jego barwa waha się od żółtobrązowej do czerwonobrązowej. Jest minerałem kruchym, o szklistym połysku. ## Właściwości fizyczne Minerał jest przeświecający. Twardość w skali Mohsa wynosi 5.5, a jego gęstość to 4.16 g/cm³. Nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest nierówny. Rysa ma barwę jasnobrązową. ## Barwy i odmiany Obserwowane barwy to odcienie brązu: żółtobrązowy i czerwonobrązowy. Nie wyróżniono żadnych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został oficjalnie uznany przez IMA w 2016 roku. Jego nazwa honoruje Jewgienija Grigoriewicza Proszczenko (1928–1995), rosyjskiego geologa, który badał pegmatyty, w których po raz pierwszy znaleziono ten minerał. Przyrostek "-(Y)" wskazuje na dominację itru w składzie chemicznym na określonej pozycji w strukturze krystalicznej. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, proshchenkoit-(Y) nie ma żadnego zastosowania komercyjnego ani przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i stanowi obiekt zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów mikroskopowych.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja proshchenkoitu-(Y) jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych. Wymaga to analizy składu chemicznego (EDS/WDS) oraz dyfrakcji rentgenowskiej (XRD). Kluczową wskazówką jest jego występowanie w specyficznym środowisku geologicznym w jedynej znanej lokalizacji. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi minerałami z grupy wikanitu (np. okanoganitem-(Y)) oraz z towarzyszącymi mu minerałami ziem rzadkich, takimi jak britholit-(Y). Pewne rozróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie szczegółowych badań laboratoryjnych. ## Formy kryształów Najczęściej występuje w postaci ziarnistych lub masywnych skupień. Rzadziej tworzy niedoskonale wykształcone, krótkie kryształy o przekroju sześciobocznym.
Środowisko geologiczne
## Geneza Proshchenkoit-(Y) jest minerałem pochodzenia magmowego, krystalizującym w późnym stadium ewolucji pegmatytów granitowych, bogatych w pierwiastki alkaliczne i ziem rzadkich. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z takimi minerałami jak miaskit, albit, kwarc, egiryn, cyrkon, minerały z grupy pirochloru, britholit-(Y), danalit i fluoryt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania na świecie jest żyła pegmatytowa Pilipenko w masywie Zolotaya Gora, na południowym Uralu w obwodzie czelabińskim w Rosji. Jest to jego lokalizacja typowa.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Sklep › Proshchenkoite-(Y)