Lavendulan
Lawendulan to rzadki minerał miedzi, wapnia i sodu, ceniony przez kolekcjonerów za charakterystyczną, lawendowo-niebieską barwę.
Opis
## Charakterystyka Lawendulan jest uwodnionym arsenianem sodu, wapnia i miedzi, należącym do grupy minerałów rzadkich. Tworzy najczęściej cienkie naskorupienia, powłoki lub kuliste agregaty o promienisto-włóknistej budowie. Rzadko występuje w postaci niewielkich, tabliczkowych lub listewkowych kryształów. Jego najbardziej rozpoznawalną cechą jest intensywna, lawendowo-niebieska lub niebieskozielona barwa, która wyróżnia go na tle innych minerałów wtórnych. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi 2.5-3. Jest dość kruchy i ma doskonałą łupliwość w jednym kierunku, co sprawia, że okazy należy traktować z dużą ostrożnością. Połysk lawendulanu jest zazwyczaj szklisty do woskowego, a na powierzchniach łupliwości może być perłowy. Jest minerałem przeświecającym. ## Barwy i odmiany Dominującą i definiującą barwą lawendulanu jest odcień od lawendowego błękitu po żywy, niebieski kolor. Spotykane są także okazy o zabarwieniu zielononiebieskim. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian, a klasyfikacja opiera się głównie na subtelnych różnicach w odcieniu i nasyceniu barwy. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, nadana w 1837 roku przez niemieckiego mineraloga Johanna F. A. Breithaupta, pochodzi bezpośrednio od jego charakterystycznej lawendowej barwy. Został on po raz pierwszy opisany na podstawie okazów pochodzących z historycznego zagłębia górniczego Jáchymov (St. Joachimsthal) w Czechach. ## Zastosowania Lawendulan nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest natomiast wysoko cenionym i poszukiwanym kamieniem kolekcjonerskim ze względu na swoją rzadkość i wyjątkową estetykę.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Najważniejszą cechą diagnostyczną lawendulanu jest jego unikalna lawendowo-niebieska barwa. Występuje on zazwyczaj w formie naskorupień, skupień włóknistych i niewielkich sferolitów. Rzadkość występowania dobrze wykształconych kryształów sprawia, że forma jest również istotną wskazówką. Jasnoniebieska rysa pomaga w identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Lawendulan bywa mylony z innymi niebieskimi minerałami wtórnymi strefy utleniania, takimi jak chalkantyt, linaryt czy niektóre odmiany turkusu. Chalkantyt jest rozpuszczalny w wodzie i ma inny odcień błękitu. Linaryt jest zazwyczaj ciemniejszy i krystalizuje w innym pokroju. Analiza chemiczna potwierdzająca obecność arsenu, miedzi, wapnia i sodu jest ostateczną metodą identyfikacji. ## Formy kryształów Dobrze wykształcone kryształy są rzadkością i zwykle mają postać bardzo małych, cienkich tabliczek lub listewek, często zebranych w rozetowe lub gwiaździste grupy. Najczęściej spotykaną formą występowania są jednak drobnoziarniste lub włókniste naskorupienia i kuliste agregaty o promienistej strukturze wewnętrznej.
Środowisko geologiczne
## Geneza Lawendulan jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców zawierających arsen i miedź. Tworzy się w wyniku działania wód powierzchniowych na pierwotne minerały arsenowe, takie jak tennantyt czy arsenopiryt, w obecności minerałów miedzi. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi arsenianami miedzi oraz minerałami strefy utleniania. Do jego typowych minerałów towarzyszących należą: olivenit, erytryn, annabergit, tenoryt, kupryt, malachit, azuryt, a także gips i kalcyt. ## Lokalizacje Najważniejsze historyczne i współczesne lokalizacje lawendulanu to Jáchymov w Czechach (miejsce typowe), kopalnie w rejonie Saksonii w Niemczech, kopalnie Lavrio w Grecji oraz pustynia Atakama w Chile (szczególnie okolice Copiapó). Znaczące okazy pochodzą również z kopalni San Juan w Argentynie, a także z niektórych stanowisk w USA (Arizona, Utah) i Australii.
Rzadkość
Rzadki
Sklep › Lavendulan