Ilmenit
Ilmenit to minerał tlenkowy żelaza i tytanu, będący głównym źródłem tytanu i jego związków, charakteryzujący się czarną barwą i submetalicznym połyskiem.
Opis
## Charakterystyka Ilmenit jest minerałem tlenkowym o wzorze FeTiO₃, należącym do grupy minerałów tlenkowych. Występuje zazwyczaj w postaci ziarnistych agregatów, zbitych mas, blaszkowych lub tabliczkowych kryształów. Jego barwa jest zazwyczaj czarna, czasem z odcieniem żelazistym. Powierzchnia świeżego przełamu może być matowa, ale często wykazuje submetaliczny połysk. ## Właściwości fizyczne Twardość ilmenitu w skali Mohsa wynosi 5-6. Charakteryzuje się submetalicznym połyskiem. Jest minerałem nieprzezroczystym. Gęstość właściwa ilmenitu to około 4.68 g/cm³. ## Barwy i odmiany Ilmenit występuje głównie w barwie czarnej, często z odcieniem żelazistym. Nie wyróżnia się znaczących odmian kolorystycznych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w 1827 roku przez A.T. Kupffera i nazwany na cześć Gór Ilmeńskich (Ilmenskie Gory) na Uralu w Rosji, gdzie po raz pierwszy go zidentyfikowano. ## Zastosowania Ilmenit jest najważniejszym źródłem tytanu, który wykorzystywany jest do produkcji stopów tytanu, dwutlenku tytanu (TiO₂) – białego pigmentu stosowanego w farbach, tworzywach sztucznych i papierze, a także w przemyśle lotniczym i kosmicznym ze względu na jego lekkość i wytrzymałość.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Ilmenit można rozpoznać po jego czarnej barwie, submetalicznym połysku i stosunkowo wysokiej gęstości. Charakterystyczna jest również jego czarna do czerwonobrunatnej rysa. ## Odróżnianie od podobnych Ilmenit bywa mylony z magnetytem lub hematytem. Od magnetytu odróżnia go brak silnego magnetyzmu (ilmenit jest paramagnetyczny, ale nie wykazuje silnego przyciągania do magnesu), a także czerwonobrunatna rysa (magnetyt ma rysę czarną). Od hematytu odróżnia go czarna rysa (hematyt ma rysę czerwoną do czerwonobrunatnej) oraz brak charakterystycznej dla hematytu iryzacji. ## Formy kryształów Ilmenit krystalizuje w układzie trygonalnym. Tworzy kryształy tabliczkowe, blaszkowe lub romboedryczne. Często występuje w postaci ziarnistych agregatów, zbitych mas lub wrostów w innych minerałach.
Środowisko geologiczne
## Geneza Ilmenit jest minerałem magmowym, krystalizującym w skałach magmowych zasadowych i ultrazasadowych, takich jak gabra, noryty i anortozyty. Występuje również w pegmatytach oraz jako minerał akcesoryczny w skałach metamorficznych. Jest odporny na wietrzenie, dlatego często koncentruje się w osadach aluwialnych i plażowych, tworząc złoża rozsypiskowe. ## Asocjacje mineralne Ilmenit często współwystępuje z magnetytem, hematytem, rutylem, anatazem, brookitem, apatytem, cyrkonem, plagioklazami i piroksenami. ## Lokalizacje Znaczące złoża ilmenitu występują w Norwegii (Tellnes), Kanadzie (Lac Tio w Quebecu), USA (Adirondacks w stanie Nowy Jork), Rosji (Ural), Australii (zachodnie wybrzeże), Indiach, Chinach i Afryce Południowej.
Rzadkość
Bardzo pospolity
Sklep › Ilmenit