Hakite-(Cd)
Hakite-(Cd) to ekstremalnie rzadki, czarny minerał z grupy tetraedrytu, będący selenoantymonkiem miedzi i kadmu.
Opis
## Charakterystyka Hakite-(Cd) jest minerałem o metalicznym połysku i czarnej barwie. Występuje w postaci bardzo małych, nieregularnych (anhedralnych) ziaren, których wielkość nie przekracza 200 mikrometrów. Ziarna te są zazwyczaj wrośnięte w inne selenki, tworząc złożone agregaty, które można obserwować jedynie pod dużym powiększeniem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością około 4.5 w skali Mohsa. Jego gęstość obliczona na podstawie składu chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 5.45 g/cm³. Jest całkowicie nieprzezroczysty, a jego połysk określa się jako metaliczny. ## Barwy i odmiany Jak dotąd stwierdzono występowanie hakitu-(Cd) wyłącznie w kolorze czarnym. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został oficjalnie opisany i zatwierdzony jako nowy gatunek w 2021 roku przez zespół mineralogów pod kierownictwem Jiříego Sejkory. Nazwa honoruje czeskiego mineraloga Jaroslava Haka (1931–2009), który jako pierwszy opisał "hakit" (obecnie znany jako hakite-(Hg)). Człon -(Cd) w nazwie wskazuje na dominację kadmu w składzie chemicznym. Miejscem typowym (locus typicus) jest Předbořice w Czechach. ## Zastosowania Hakite-(Cd) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ze względu na swoją rzadkość i mikroskopijne rozmiary stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów (tzw. kolekcjonerów systematycznych).
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja hakitu-(Cd) na podstawie cech wizualnych jest niemożliwa. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych technik analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS) w skaningowym mikroskopie elektronowym (SEM) w celu określenia składu chemicznego oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD) do potwierdzenia struktury krystalicznej. Kontekst geologiczny i współwystępowanie z innymi rzadkimi selenkami w znanej lokalizacji jest kluczową wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Gołym okiem oraz pod mikroskopem jest praktycznie nieodróżnialny od wielu innych czarnych minerałów o metalicznym połysku, zwłaszcza od innych członków grupy tetraedrytu, a także od towarzyszących mu selenków i siarczków, takich jak kadmoselit, klausthalit czy tiemannit. ## Formy kryształów Minerał ten nie tworzy wykształconych kryształów. Występuje wyłącznie w formie anhedralnych (nieregularnych, pozbawionych ścian) ziaren, często tworzących skomplikowane zrosty z innymi minerałami.
Środowisko geologiczne
## Geneza Hakite-(Cd) powstaje w warunkach niskotemperaturowych procesów hydrotermalnych. W lokalizacji typowej został znaleziony w żyłach kalcytowo-syderytowych, przecinających neoproterozoiczne, sylifikowane czarne łupki i szarogłazy. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych, często rzadkich selenków. Do najważniejszych minerałów towarzyszących należą: kadmoselit, berzelianit, umangit, tiemannit, chameanit, krut'ait, klausthalit, a także uraninit, goethyt, kalcyt i syderyt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania hakitu-(Cd) na świecie jest jego lokalizacja typowa – okolice miejscowości Předbořice w kraju środkowoczeskim w Czechach.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Sklep › Hakite-(Cd)