Gillespite
Gillespit to rzadki krzemian baru i żelaza, ceniony za intensywnie czerwoną barwę i charakterystyczne tabliczkowe kryształy.
Opis
## Charakterystyka Gillespit jest minerałem z grupy krzemianów, wyróżniającym się żywą, czerwoną barwą. Tworzy cienkie, tabliczkowe lub płytkowe kryształy o kwadratowym lub ośmiokątnym zarysie, które często występują w postaci blaszkowych lub łuskowych skupień. Jego wygląd bywa porównywany do miki ze względu na doskonałą, jednokierunkową łupliwość, która pozwala na łatwe oddzielanie cienkich płytek. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi 4. Charakteryzuje się szklistym, a na powierzchniach przełamu lekko diamentowym połyskiem. Jest przezroczysty do przeświecającego. Gillespit wykazuje silny pleochroizm, zmieniając barwę od karminowoczerwonej do bladoróżowej w zależności od kierunku obserwacji. Jego gęstość waha się od 3,33 do 3,40 g/cm³. ## Barwy i odmiany Dominującą i w zasadzie jedyną barwą gillespitu jest intensywnie czerwona, niekiedy przechodząca w czerwonobrunatną. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Franka Gillispie, kolekcjonera z Alaski, który jako pierwszy znalazł jego okazy. Został on opisany jako nowy gatunek mineralogiczny w 1922 roku przez Waldemara T. Schallera. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i atrakcyjny wygląd, gillespit jest cenionym i poszukiwanym minerałem kolekcjonerskim. Nie ma żadnych zastosowań przemysłowych.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Najważniejszymi cechami diagnostycznymi gillespitu są jego intensywna czerwona barwa, tabliczkowa forma kryształów oraz doskonała łupliwość w jednym kierunku. Silny pleochroizm (zmiana barwy od karminowej do różowej) jest bardzo charakterystyczny. Minerał ten wykazuje również czerwoną fluorescencję w świetle ultrafioletowym (fale krótkie). ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z niektórymi czerwonymi mikami (np. lepidolitem), jednak gillespit jest od nich znacznie gęstszy, krystalizuje w układzie tetragonalnym i ma inny skład chemiczny. Eudialit, choć bywa podobny kolorystycznie, tworzy kryształy o innym pokroju i występuje w odmiennym środowisku geologicznym (pegmatyty nefelinowe). ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj cienkie, tabliczkowe, o kwadratowym przekroju. Występuje w formie pojedynczych kryształów narosłych na skale macierzystej lub w postaci agregatów blaszkowych, łuskowych i rozetowych.
Środowisko geologiczne
## Geneza Gillespit jest minerałem metamorfizmu kontaktowego. Powstaje w strefach kontaktu intruzji magmowych z bogatymi w krzemionkę skałami osadowymi, takimi jak piaskowce czy kwarcyty. Jego obecność jest związana ze środowiskiem bogatym w bar. ## Asocjacje mineralne Charakterystycznym minerałem towarzyszącym gillespitowi jest sanbornit. Współwystępuje również z takimi minerałami jak celsian, diopsyd, kwarc, turmalin i witeryt. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska tego minerału znajdują się w USA. Miejscem typowym jest rejon Dry Delta na Alasce. Jednak najbardziej znane i cenione okazy pochodzą z okolic Incline w hrabstwie Mariposa w Kalifornii. Wystąpienia odnotowano również w Jukonie (Kanada) oraz w Kalifornii Dolnej (Meksyk).
Rzadkość
Rzadki
Sklep › Gillespite