Clino-suenoite
Klinosuenoit to rzadki minerał z grupy amfiboli, będący jednoskośnym odpowiednikiem suenoitu, charakteryzujący się występowaniem w skałach metamorficznych bogatych w mangan.
Opis
## Charakterystyka Klinosuenoit jest minerałem z nadgrupy amfiboli, należącym do podgrupy magnezowo-żelazowo-manganowej. Jest jednoskośnym (monoklinicznym) dymorfem suenoitu. Tworzy kryształy o pokroju pryzmatycznym, często wydłużone i igiełkowe. Zazwyczaj występuje w formie skupień włóknistych, promienistych lub azbestopodobnych. Jego kryształy rzadko osiągają znaczące rozmiary i najczęściej są wrośnięte w skałę macierzystą. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością w zakresie 5.5-6 w skali Mohsa. Ma połysk szklisty, a na powierzchniach włóknistych skupień - jedwabisty. Jest minerałem przeświecającym do nieprzezroczystego. Jego gęstość wynosi około 3.25 g/cm³. ## Barwy i odmiany Klinosuenoit przybiera barwy od jasnobrązowej, przez szarozieloną, do niemal czarnej. Jego barwa jest bezpośrednio związana z zawartością żelaza i manganu w jego strukturze. Nie wyróżnia się nazwanych odmian handlowych ani barwnych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego jednoskośnej (ang. *monoclinic*, stąd przedrostek "clino-") krystalografii oraz do jego związku z rombowym minerałem suenoitem. Suenoit z kolei został nazwany od miejsca odkrycia - kopalni Sueno w prefekturze Tochigi w Japonii. Klinosuenoit został formalnie opisany jako nowy minerał w 1977 roku. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, klinosuenoit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz kolekcjonerskiego.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Klinosuenoit w formie włóknistych lub promienistych agregatów o brązowawej lub zielonkawej barwie jest stosunkowo charakterystyczny. Kluczową cechą diagnostyczną, typową dla amfiboli, jest doskonała łupliwość w dwóch kierunkach, przecinająca się pod kątami około 56° i 124°. Cechy te są jednak widoczne tylko na dobrze wykształconych, większych kryształach. ## Odróżnianie od podobnych Wizualne odróżnienie klinosuenoitu od innych amfiboli z szeregu kummingtonit-gruneryt jest praktycznie niemożliwe bez zaawansowanych analiz chemicznych (np. mikrosonda elektronowa) lub rentgenowskich (XRD). Klinosuenoit jest manganowym analogiem magnezowego kummingtonitu i żelazowego grunerytu. Można go również pomylić z innymi manganowymi krzemianami, takimi jak rodonit czy piroksmangit, od których różni się formą kryształów i łupliwością. ## Formy kryształów Tworzy słupkowe lub igiełkowe kryształy, często o przekroju rombu. Najczęściej spotykany jest w postaci agregatów włóknistych, spilśnionych (azbestopodobnych) lub promienistych rozet.
Środowisko geologiczne
## Geneza Klinosuenoit jest minerałem typowym dla zmetamorfizowanych, bogatych w mangan skał osadowych, takich jak formacje żelaziste (BIF) lub złoża manganu. Powstaje w warunkach metamorfizmu regionalnego lub kontaktowego w średnich i wysokich temperaturach i ciśnieniach. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi minerałami manganu, takimi jak spessartyn (granat manganowy), rodonit, piroksmangit, tefroit, a także z kwarcem, innymi amfibolami (np. dannemoryt), piroksenami i tlenkami manganu. ## Lokalizacje Do najważniejszych stanowisk na świecie należą: kopalnia Sueno, prefektura Tochigi, Japonia (miejsce typowe); kopalnia Harstigen w Pajsberg, region Värmland, Szwecja; Broken Hill w Nowej Południowej Walii, Australia; a także niektóre złoża w Brazylii i Stanach Zjednoczonych (np. w Karolinie Północnej).
Rzadkość
Rzadki
Sklep › Clino-suenoite