Chantalite
Chantalit to bardzo rzadki krzemian wapnia i glinu, tworzący małe, bezbarwne i przezroczyste kryształy o tetragonalnym pokroju.
Opis
## Charakterystyka Chantalit jest minerałem z grupy krzemianów, należącym do grupy minerałów rzadkich. Tworzy najczęściej bardzo małe, ale dobrze wykształcone, euedralne kryształy. Typowe okazy mają postać ostrosłupowych, tetragonalnych dipiramid, rzadziej krótkich słupów. Są bezbarwne i w pełni przezroczyste, o silnym, szklistym połysku, co nadaje im wygląd przypominający nieoszlifowane diamenty lub cyrkony. ## Właściwości fizyczne Twardość chantalitu w skali Mohsa wynosi 5, co plasuje go na równi z apatytem. Jest minerałem stosunkowo kruchym, z dobrą łupliwością w dwóch kierunkach i muszlowym przełamem. Jego gęstość to około 2,96 g/cm³. Cechuje się szklistym połyskiem i białą rysą. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest bezbarwny. Nie są znane żadne jego barwne odmiany ani nazwy handlowe. ## Historia i nazwa Chantalit został opisany po raz pierwszy w 1977 roku przez Michela Flecka, Pierre-Jacquesa Perrouda, Zdenka Johana i Paula-Henriego Meixnera. Nazwa minerału honoruje Chantal Sarp, żonę szwajcarskiego mineraloga Halila Sarpa. Okazy typowe pochodzą z kopalni Jeffrey w Asbestos (obecnie Val-des-Sources) w Quebecu w Kanadzie i są przechowywane w Muzeum Historii Naturalnej w Genewie. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, chantalit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną chantalitu jest jego charakterystyczna forma krystalograficzna - ostra, tetragonalna dipiramida. Inne ważne cechy to brak barwy, przezroczystość, szklisty połysk oraz specyficzne środowisko występowania (rodingity). ## Odróżnianie od podobnych Chantalit bywa mylony z innymi bezbarwnymi minerałami występującymi w podobnych paragenezach. Od bezbarwnego grossularu (granatu) odróżnia go tetragonalny układ krystalograficzny (grossular jest regularny) i niższa twardość. Wezuwian, również tetragonalny, ma zazwyczaj inną formę kryształów, wyższą twardość i gęstość. Kwarc, choć podobny twardością, krystalizuje w układzie trygonalnym i nie wykazuje łupliwości. ## Formy kryształów Chantalit tworzy klasyczne, ostre i lśniące tetragonalne dipiramidy. Kryształy są zazwyczaj pojedyncze, narosłe na skale macierzystej. Ich rozmiar rzadko przekracza 1-2 milimetry, a większość okazów to kryształy submilimetrowe.
Środowisko geologiczne
## Geneza Chantalit jest produktem metamorfizmu kontaktowego. Powstaje w specyficznych warunkach w obrębie rodingitów - skał metasomatycznych bogatych w wapń i glin, które tworzą się w wyniku interakcji płynów hydrotermalnych z ultrazasadowymi skałami (np. serpentynitami, perydotytami). ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami typowymi dla rodingitów, takimi jak grossular, diopsyd, wezuwian, klinochlor i tytanit. ## Lokalizacje Najważniejszym i najbardziej znanym miejscem występowania chantalitu, skąd pochodzą najlepsze okazy, jest kopalnia Jeffrey w Val-des-Sources (dawniej Asbestos) w Quebecu, w Kanadzie. Inne potwierdzone lokalizacje to m.in. złoże Bazhenovskoye w górach Ural w Rosji oraz okolice Fuka w prefekturze Okayama w Japonii.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Sklep › Chantalite