Beusite-(Ca)
Rzadki minerał z grupy fosforanów, znajdowany w pegmatytach granitowych, tworzący skupienia ziaren o brązowej barwie.
Opis
## Charakterystyka Beusyt-(Ca) jest rzadkim minerałem należącym do grupy fosforanów, a konkretnie do grupy graftonitu, której jest wapniowym analogiem. Zazwyczaj występuje w formie anhedralnych (nieforemnych) ziaren tworzących skupienia, rzadko wykazując jakiekolwiek formy krystaliczne. Jego wygląd jest niepozorny, a okazy mają najczęściej barwę od brązowej do czerwonobrązowej. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością wynoszącą około 5 w skali Mohsa. Ma połysk szklisty do żywicznego. Jest minerałem stosunkowo gęstym, a jego gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 3.85 g/cm³. Jest kruchy i przeświecający. ## Barwy i odmiany Beusyt-(Ca) występuje w odcieniach brązu, od czerwonobrązowego po ciemnobrązowy. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - jest to członek serii beusytu, w którym dominującym kationem w jednej z pozycji strukturalnych jest wapń (Ca). Został uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1998 roku. Jego odkrycie i opisanie wiąże się z badaniami nad fosforanami w pegmatytach. ## Zastosowania Beusyt-(Ca) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, jako rzadki przedstawiciel grupy fosforanów.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Rozpoznanie beusytu-(Ca) na podstawie cech wizualnych jest bardzo trudne i najczęściej niemożliwe bez zaawansowanych badań. Kluczowe jest określenie środowiska geologicznego - występowanie w pegmatytach granitowych w asocjacji z innymi fosforanami. Cechy takie jak brązowa barwa, żywiczny połysk i twardość ok. 5 mogą być wskazówką, ale nie są unikalne. Ostateczna identyfikacja wymaga analizy chemicznej (EDS) i rentgenowskiej (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Beusyt-(Ca) jest wizualnie niemal identyczny z innymi minerałami z grupy graftonitu, takimi jak graftonit czy sam beusyt. Można go również pomylić z wieloma innymi brązowymi minerałami występującymi w pegmatytach, np. niektórymi granatami (spessartyn), tryplitem czy sarkopsydem. Odróżnienie bez specjalistycznego sprzętu jest praktycznie niemożliwe. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy głównie masywne, ziarniste lub nieregularne skupienia. Nie wykształca dobrze uformowanych kryształów (jest anhedralny).
Środowisko geologiczne
## Geneza Beusyt-(Ca) jest minerałem pochodzenia magmowego, krystalizującym w późnych stadiach ewolucji pegmatytów granitowych, bogatych w fosfor i lit. Powstaje jako pierwotny minerał w strefach o zróżnicowanym składzie. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi fosforanami, takimi jak tryplit, litiophilit, trifylin, a także z kwarcem, mikroklinem, albitem i muskowitem. Jego obecność jest wskaźnikiem specyficznych warunków chemicznych panujących podczas krystalizacji pegmatytu. ## Lokalizacje Najważniejsze i najlepiej udokumentowane stanowiska beusytu-(Ca) znajdują się w USA, w stanie Dakota Południowa, w kopalniach pegmatytowych takich jak White Cap Mine, Tip Top Mine czy Big Chief Mine w hrabstwie Custer. Znany jest również z lokalizacji w Argentynie (prowincja San Luis) oraz w Chinach (A-l-t-a-y, region autonomiczny Sinciang).
Rzadkość
Rzadki
Sklep › Beusite-(Ca)