Bertossaite
Rzadki minerał fosforanowy z grupy amblygonitu, znajdowany w granitowych pegmatytach w postaci białych, ziarnistych mas.
Opis
## Charakterystyka Bertossait to rzadki, uwodniony fosforan litu, wapnia i glinu, należący do grupy amblygonitu. Zazwyczaj tworzy anhedralne (nie wykazujące własnych ścian kryształów) ziarna i masywne agregaty, mocno spękane i poprzerastane z innymi minerałami, głównie kwarcem i amblygonitem. Jego wygląd jest niepozorny - najczęściej występuje w postaci białych lub bezbarwnych, półprzezroczystych mas o matowym lub szklistym połysku. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością wynoszącą 6 w skali Mohsa. Ma białą rysę i szklisty połysk, często przytłumiony na zwietrzałych powierzchniach. Jest minerałem stosunkowo gęstym, a jego gęstość wynosi około 3.12 g/cm³. Wykazuje dobrą łupliwość w jednym kierunku. ## Barwy i odmiany Bertossait jest zazwyczaj bezbarwny do białego. Nie wyróżniono jego barwnych odmian ani nazw handlowych, co jest typowe dla tak rzadkich minerałów interesujących głównie środowisko naukowe i wyspecjalizowanych kolekcjonerów. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w pegmatycie w pobliżu Mangualde w Portugalii. Został opisany i nazwany w 1966 roku na cześć Antonio Bertossy (1912-1963), geologa z Dyrekcji Generalnej Kopalń i Służb Geologicznych Portugalii, który prowadził badania geologiczne w tym kraju. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, bertossait nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cennym nabytkiem dla zaawansowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich i systematycznych.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja bertossaitu jest bardzo trudna i zazwyczaj wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub analiza chemiczna (EDS/WDS). W terenie jest praktycznie niemożliwy do odróżnienia od innych białych minerałów pegmatytowych, takich jak kwarc, albit czy inne fosforany z grupy amblygonitu. ## Odróżnianie od podobnych Bertossait jest wizualnie niemal identyczny z amblygonitem, montebrazytem i innymi minerałami z tej grupy. Odróżnienie jest możliwe jedynie na podstawie analizy składu chemicznego - bertossait wyróżnia się obecnością wapnia, którego brak w amblygonicie. Można go również pomylić z albitem lub kwarcem mlecznym, od których różni się wyższą gęstością i właściwościami chemicznymi. ## Formy kryształów Dobrze wykształcone kryształy bertossaitu nie są znane. Minerał ten występuje wyłącznie w formie anhedralnych ziaren i masywnych, zbitych agregatów.
Środowisko geologiczne
## Geneza Bertossait jest minerałem pochodzenia magmowego, krystalizującym w późnych stadiach ewolucji granitowych pegmatytów bogatych w lit i fosfor. Powstaje w złożonych, bogatych w fosforany strefach tych pegmatytów. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami typowymi dla pegmatytów granitowych, takimi jak kwarc, amblygonit, montebrazyt, eukryptyt, litiofilit, tryplit, wiwianit, apatyt, herderit i muskowit. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania (localitas typica) jest pegmatyt z okolic Mangualde w dystrykcie Viseu w Portugalii. Poza tą lokalizacją, jego obecność potwierdzono jedynie w kilku innych miejscach na świecie, w tym w Brazylii (kopalnia Jocão, Minas Gerais) oraz w Rwandzie (złoże Buranga).
Rzadkość
Bardzo rzadki
Sklep › Bertossaite