Atlasovite
Atlasowit to bardzo rzadki minerał, będący złożonym siarczanem miedzi, żelaza i bizmutu, znany wyłącznie z produktów ekshalacji wulkanicznych na wulkanie Tołbaczik.
Opis
## Charakterystyka Atlasowit jest minerałem z gromady siarczanów, występującym w postaci niewielkich, dobrze wykształconych kryształów. Zazwyczaj tworzy tabliczkowe lub dipiramidalne formy, nieprzekraczające dziesiątych części milimetra. Obserwuje się go jako pojedyncze kryształy lub niewielkie, druzowate skupienia narosłe na porowatej, wulkanicznej skorii (bazalcie). Jest kruchy i ciężki ze względu na zawartość bizmutu. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością około 2 w skali Mohsa, co czyni go bardzo miękkim. Ma połysk szklisty, na niektórych powierzchniach przechodzący w tłusty. Jest przeświecający w cienkich odłamkach, a w większych fragmentach lub w masie staje się nieprzezroczysty. Jego gęstość obliczona wynosi około 4,21 g/cm³. ## Barwy i odmiany Atlasowit posiada charakterystyczną, ciemną barwę - od czerwonobrunatnej do niemal czarnej. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1987 roku przez rosyjskich mineralogów L.P. Vergasovą, S.K. Filatova, E.K. Serafimovą i T.F. Semenovą. Jego nazwa honoruje Władimira Wasiljewicza Atłasowa (ok. 1661-1711), rosyjskiego odkrywcę i jednego z pierwszych badaczy półwyspu Kamczatka, gdzie minerał ten został znaleziony. Miejscem typowym jest wulkan Tołbaczik. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, atlasowit nie ma żadnego zastosowania praktycznego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy mikrominerałów.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja atlasowitu opiera się przede wszystkim na jego unikalnym środowisku występowania - wysokotemperaturowych fumarolach bazaltowych. Cechy wizualne, takie jak ciemna, czerwonobrunatna barwa, tetragonalna forma kryształów (często tabliczkowych) oraz szklisty połysk, są pomocne we wstępnym rozpoznaniu. Ze względu na mikroskopijne rozmiary, ostateczne potwierdzenie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) i mikroanaliza chemiczna (EDS). ## Odróżnianie od podobnych Na stanowisku typowym atlasowit może być mylony z innymi ciemnymi minerałami fumarolicznymi, takimi jak tenoryt, hematyt czy ponomarevit. Od tenorytu i hematytu odróżnia go forma kryształów i czerwonawy odcień. Rozróżnienie od innych złożonych siarczanów z Tołbaczika jest niemożliwe bez specjalistycznych badań. ## Formy kryształów Kryształy atlasowitu są tetragonalne, najczęściej o pokroju tabliczkowym, grubotabliczkowym lub krótkosłupowym, zakończone ścianami piramidy. Występują jako pojedyncze, narosłe kryształy lub tworzą niewielkie, krystaliczne agregaty i naloty.
Środowisko geologiczne
## Geneza Atlasowit jest minerałem pochodzenia ekshalacyjnego. Powstaje w procesie sublimacji z gorących gazów wulkanicznych (fumaroli) o temperaturze sięgającej 400-600°C. Krystalizuje bezpośrednio na powierzchni lawy bazaltowej i tufu w pobliżu ujść ekshalacji. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich produktów fumaroli wulkanu Tołbaczik. Do najczęstszych minerałów towarzyszących należą: hematyt, tenoryt, anglesyt, langbeinit, nabokoit, kamczatkit, ponomarevit, sofiit i johillerit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania atlasowitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - drugi stożek żużlowy Północnego Przerwania Wielkiej Erupcji Szczelinowej Tołbaczika (1975-1976) na półwyspie Kamczatka w Rosji.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Sklep › Atlasovite