Armellinoite-(Ce)
Ekstremalnie rzadki arsenian wapnia i ceru, tworzący charakterystyczne, promieniste agregaty o czerwonobrązowej barwie.
Opis
## Charakterystyka Armellinoit-(Ce) to bardzo rzadki minerał z grupy arsenianów, o wzorze chemicznym Ca₄Ce⁴⁺(AsO₄)₄·H₂O. Tworzy niewielkie, pryzmatyczne lub tabliczkowe kryształy, które najczęściej występują w formie promienistych lub sferulitycznych agregatów. Jego najbardziej charakterystyczną cechą wizualną są właśnie te wachlarzowate lub kuliste skupienia, przypominające małe jeżowce lub rozety, osadzone na skale macierzystej. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się połyskiem szklistym do żywicznego. Jest przeświecający, a w grubszych fragmentach nieprzezroczysty. Jego gęstość obliczona na podstawie składu chemicznego i struktury krystalicznej wynosi około 3.99 g/cm³. Twardość nie została dotychczas precyzyjnie określona. ## Barwy i odmiany Armellinoit-(Ce) występuje w odcieniach od czerwonobrązowego do brązowego. Intensywność barwy może być zmienna w obrębie jednego skupienia. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 2011 roku. Jego nazwa honoruje włoską rodzinę Armellino, znanych kolekcjonerów minerałów, którzy znaleźli pierwsze okazy. Przyrostek "-(Ce)" wskazuje na dominację ceru w jego składzie chemicznym, zgodnie z klasyfikacją minerałów ziem rzadkich. Miejscem typowym (locus typicus) jest pole pegmatytowe Vioolsdrif w Prowincji Przylądkowej Północnej w Republice Południowej Afryki. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, armellinoit-(Ce) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest wysoko cenionym okazem w zaawansowanych kolekcjach minerałów.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczową cechą rozpoznawczą armellinoitu-(Ce) jest jego forma występowania - promieniste, wachlarzowate lub kuliste agregaty o czerwonobrązowej barwie. Charakterystyczne jest również jego środowisko geologiczne, czyli kawerny miarolityczne w granitowych pegmatytach. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi rzadkimi arsenianami lub fosforanami ziem rzadkich, które tworzą podobne agregaty, np. z niektórymi odmianami agardu lub cheralitu. Ze względu na rzadkość i podobieństwo do innych minerałów, pewna identyfikacja jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i mikroanaliza chemiczna (EDS). ## Formy kryształów Kryształy są pryzmatyczne do tabliczkowych, jednak rzadko występują jako pojedyncze, dobrze wykształcone formy. Niemal zawsze tworzą promieniste, sferulityczne lub włókniste agregaty.
Środowisko geologiczne
## Geneza Armellinoit-(Ce) jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego, krystalizującym w późnych stadiach formowania się granitowych pegmatytów. Powstaje w pustkach skalnych, tak zwanych miarolach, w wyniku działania roztworów bogatych w arsen, wapń i pierwiastki ziem rzadkich, głównie cer. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z minerałami skałotwórczymi pegmatytów, takimi jak kwarc, albit i mikroklin. W kawernach miarolitycznych towarzyszą mu inne, często również rzadkie minerały. ## Lokalizacje Najważniejszym i historycznie pierwszym miejscem występowania są pegmatyty w rejonie Vioolsdrif w Prowincji Przylądkowej Północnej (RPA). Potwierdzono również jego obecność w pegmatytach w pobliżu miejscowości Vlastějovice w Czechach.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Sklep › Armellinoite-(Ce)