Alwilkinsite-(Y)
Bardzo rzadki, wtórny minerał uranu i itru, tworzący żółte, igiełkowe kryształy w promienistych skupieniach.
Opis
## Charakterystyka Alwilkinsyt-(Y) to bardzo rzadki, uwodniony siarczan uranylu i itru. Występuje w postaci nalotów i skorup złożonych z drobnych, pryzmatycznych lub igiełkowych kryształów. Kryształy te często tworzą atrakcyjne wizualnie, promieniste lub wachlarzowate agregaty. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, jest to minerał ceniony głównie w formie mikromontaży. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się połyskiem szklistym, przechodzącym w jedwabisty na skupieniach włóknistych. Jest przezroczysty do przeświecającego. Gęstość obliczona wynosi około 3,69 g/cm³. Twardość nie została dokładnie określona, ale podobnie jak w przypadku innych wtórnych siarczanów uranylu, jest niska i szacowana na około 2 w skali Mohsa, co czyni go minerałem bardzo kruchym i delikatnym. ## Barwy i odmiany Alwilkinsyt-(Y) przyjmuje barwę od żółtej do zielonkawożółtej. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 2021 roku przez Anthony'ego R. Kampfa i współpracowników. Jego nazwa honoruje dr. Alfreda "Ala" Wilkinsa (ur. 1946), amerykańskiego kolekcjonera specjalizującego się w minerałach uranowych. Przyrostek "-(Y)" wskazuje na dominację itru (Yttrium) w składzie chemicznym. Miejscem typowym (locus typicus) jest kopalnia Blue Lizard w hrabstwie San Juan, w stanie Utah, USA. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i występowanie w niewielkich ilościach, alwilkinsyt-(Y) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, będąc obiektem pożądania dla specjalistów zbierających minerały uranowe i mikromontaże.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi alwilkinsytu-(Y) są jego żółta barwa, igiełkowa forma kryształów tworzących promieniste skupienia oraz specyficzne środowisko występowania. Minerał wykazuje silną, zieloną fluorescencję w świetle ultrafioletowym (zarówno długo- jak i krótkofalowym). Kluczową cechą diagnostyczną jest jego radioaktywność, łatwa do wykrycia za pomocą licznika Geigera. ## Odróżnianie od podobnych Alwilkinsyt-(Y) jest wizualnie bardzo podobny do wielu innych wtórnych minerałów uranu o żółtej barwie, takich jak zippeit, natrozippeit czy johannit. Pewne odróżnienie od nich jest zazwyczaj niemożliwe bez zaawansowanych badań laboratoryjnych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) czy analiza chemiczna (EDS). ## Formy kryształów Tworzy kryształy o pokroju igiełkowym lub wydłużonych pryzmatów, które łączą się w promieniste, gwiaździste lub wachlarzowate agregaty, a także tworzą skorupy i naloty.
Środowisko geologiczne
## Geneza Alwilkinsyt-(Y) jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż uranu. Tworzy się w warunkach niskiej temperatury i ciśnienia w wyniku wietrzenia pierwotnych minerałów uranowych. Jest to typowy minerał post-kopalniany, krystalizujący na ścianach wyrobisk górniczych w suchym, pustynnym klimacie. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych wtórnych siarczanów uranylu, przede wszystkim gipsu i natrozippeitu. Współwystępuje także z innymi, rzadkimi i często jeszcze niezidentyfikowanymi fazami mineralnymi. ## Lokalizacje Najważniejszym i zarazem typowym miejscem występowania alwilkinsytu-(Y) jest kopalnia Blue Lizard, położona w Red Canyon, w hrabstwie San Juan, w stanie Utah, USA. Jest to obecnie jedyna potwierdzona lokalizacja tego minerału na świecie.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Sklep › Alwilkinsite-(Y)