Agardite-(La)
Rzadki minerał z grupy agardytu, uwodniony arsenian miedzi i lantanu, tworzący charakterystyczne, igiełkowe kryształy o intensywnej niebieskozielonej barwie.
Opis
## Charakterystyka Agardyt-(La) jest minerałem z grupy miksytu, należącym do klasy arsenianów. Jego skład chemiczny to uwodniony arsenian miedzi i lantanu, co czyni go przedstawicielem stosunkowo rzadkich minerałów ziem rzadkich. Najbardziej charakterystyczną cechą agardytu-(La) jest jego forma występowania - tworzy on skupienia drobnych, cienkich i wydłużonych kryształów o pokroju igiełkowym lub włoskowym. Kryształy te często układają się w promieniste agregaty, formując niewielkie "słońca", rozety lub puszyste naskupienia na powierzchni skały macierzystej. Ze względu na drobną naturę kryształów, poszczególne igiełki rzadko są widoczne gołym okiem. ## Właściwości fizyczne Agardyt-(La) jest stosunkowo miękkim minerałem, o twardości w skali Mohsa wynoszącej 3-4. Jest kruchy, a jego igiełkowe kryształy są bardzo delikatne i łatwo ulegają uszkodzeniu. Połysk jest najczęściej szklisty na ścianach dobrze wykształconych mikrokryształów, a jedwabisty w przypadku gęstych, włóknistych agregatów. Jest minerałem przeświecającym, a w grubszych skupieniach nieprzezroczystym. ## Barwy i odmiany Minerał ten przybiera różne odcienie koloru niebieskiego i zielonego. Najczęściej spotykane są barwy od błękitnej, przez turkusową, zielononiebieską, aż po żółtozieloną. Intensywność i odcień zależą od domieszek i konkretnych warunków powstawania. Agardyt-(La) jest lantanowym analogiem w grupie agardytu, gdzie w strukturze krystalicznej dominującym pierwiastkiem ziem rzadkich jest lantan. Inne minerały z tej grupy to np. agardyt-(Y) z dominującym itrem czy agardyt-(Ce) z dominującym cerem. ## Historia i nazwa Nazwa "agardyt" pochodzi od nazwiska francuskiego geologa Julesa Agarda. Przyrostek "-(La)" wskazuje na dominację lantanu jako pierwiastka ziem rzadkich w tym konkretnym minerale. Został on po raz pierwszy opisany i zatwierdzony jako nowy minerał w 1980 roku. Miejscem typowym (locus typicus) dla agardytu-(La) jest kopalnia Bou Skour w Maroku. ## Zastosowania Agardyt-(La) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest natomiast cenionym i poszukiwanym minerałem kolekcjonerskim ze względu na swoją rzadkość, atrakcyjną barwę i charakterystyczną formę kryształów.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczowymi cechami diagnostycznymi agardytu-(La) są jego pokrój i barwa. Charakterystyczne, promieniste agregaty złożone z bardzo cienkich, igiełkowych kryształów o intensywnym niebieskim lub zielononiebieskim kolorze są bardzo sugestywne. Występowanie w strefach utleniania złóż kruszców miedzi jest kolejną ważną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Odróżnienie agardytu-(La) od innych minerałów z grupy agardytu (np. agardytu-(Y) czy agardytu-(Ce)) jest niemożliwe bez zaawansowanych analiz chemicznych (np. EDS). Może być mylony z innymi wtórnymi minerałami miedzi o podobnej barwie i pokroju. Od aurichalcytu odróżnia go brak reakcji z kwasem solnym (aurichalcyt gwałtownie musuje). Chryzokola zazwyczaj tworzy skupienia nerkowate lub groniaste i rzadko występuje w formie tak dobrze zdefiniowanych igiełkowych kryształów. Od brochantytu odróżnia go pokrój kryształów, które w przypadku brochantytu są zazwyczaj grubsze i bardziej pryzmatyczne. ## Formy kryształów Agardyt-(La) krystalizuje w układzie heksagonalnym, tworząc niemal wyłącznie kryształy o pokroju igiełkowym lub włoskowym. Kryształy te są zazwyczaj bardzo małe i zrośnięte w charakterystyczne agregaty: promieniste "słońca", kuliste lub półkuliste skupienia, puszyste naskorupienia oraz maty splątanych włókien.
Środowisko geologiczne
## Geneza Agardyt-(La) jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców, głównie miedzi, które zawierają również arsen. Do jego powstania niezbędna jest obecność pierwiastków ziem rzadkich, w szczególności lantanu, które są uwalniane w procesie wietrzenia pierwotnych minerałów rudnych lub skał otaczających. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami miedzi. Do najczęstszych asocjacji należą malachit, chryzokola, azuryt, a także inne arseniany jak oliwenit, konichalcyt czy miedzianoadamit. Często towarzyszą mu również tlenki żelaza i manganu (limonit, goethyt) oraz kwarc. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania agardytu-(La) jest kopalnia Bou Skour w górach Antyatlas w Maroku. Znany jest również z kilku innych miejsc na świecie, w tym z kopalni Clara w Schwarzwaldzie (Niemcy), która słynie z bogactwa rzadkich minerałów wtórnych. Inne potwierdzone wystąpienia to m.in. niektóre kopalnie w Grecji (Lavrion), Włoszech (Sardynia) i USA (Nevada).
Rzadkość
Bardzo rzadki
Sklep › Agardite-(La)