gobbinsyt

Fórmula química: Na₅(Si₁₁Al₅)O₃₂ · 11H₂O

Gobbinsyt to rzadki minerał z grupy zeolitów, tworzący drobne, kuliste agregaty o jedwabistym połysku.

## Charakterystyka Gobbinsyt jest uwodnionym glinokrzemianem sodu, należącym do grupy zeolitów. Najczęściej występuje w postaci niewielkich, białych lub bezbarwnych agregatów. Tworzy charakterystyczne promieniste skupienia, mające formę kulistych sferulitów lub delikatnych, włóknistych kępek. Poszczególne kryształy są zazwyczaj mikroskopijnej wielkości, igiełkowe i sprasowane w gęste agregaty, przez co rzadko można je obserwować gołym okiem. Połysk skupień jest najczęściej jedwabisty, co jest typowe dla minerałów o budowie włóknistej. ## Właściwości fizyczne Twardość gobbinsytu w skali Mohsa wynosi około 4, co czyni go minerałem stosunkowo miękkim, podatnym na zarysowania. Jego gęstość waha się w przedziale 2,16-2,18 g/cm³. Jest przezroczysty do przeświecającego, a jego połysk określa się jako szklisty lub jedwabisty na powierzchniach skupień włóknistych. Rysa jest biała. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest zazwyczaj biały lub bezbarwny. Nie wyróżnia się jego barwnych odmian ani nazw handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa gobbinsytu pochodzi od jego miejsca typowego - klifów The Gobbins w hrabstwie Antrim w Irlandii Północnej. Minerał został opisany i uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1980 roku. Jego odkrywcami byli R. A. Nuttall i J. M. G. Long. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary wystąpień, gobbinsyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowców oraz kolekcjonerów specjalizujących się w zeolitach i minerałach rzadkich.

Propiedades

Dureza Mohs
4
Color
White, colourless
Brillo
Vitreous, Silky
Raya
White
Densidad
0
Exfoliación
Good on {010} and {100}
Fractura
Uneven
Transparencia
Transparent,Translucent
Sistema cristalino
Orthorhombic

Características diagnósticas

## Rozpoznawanie Cechą charakterystyczną gobbinsytu jest jego forma występowania - małe, białe, kuliste agregaty o promienistej, włóknistej budowie i jedwabistym połysku. Kluczową wskazówką diagnostyczną jest jego środowisko występowania, czyli pustki i szczeliny w skałach bazaltowych, w towarzystwie innych minerałów z grupy zeolitów. ## Odróżnianie od podobnych Gobbinsyt można pomylić z innymi włóknistymi zeolitami, takimi jak natrolit, mezolit, skolecyt czy thomsonit. Natrolit tworzy podobne skupienia, ale jego kryształy są często lepiej wykształcone i mają inny przekrój. Thomsonit również tworzy promieniste agregaty, ale może wykazywać subtelne różnice w połysku i strukturze. Pewne rozróżnienie tych minerałów często wymaga zaawansowanych badań, np. dyfrakcji rentgenowskiej (XRD). ## Formy kryształów Gobbinsyt tworzy agregaty drobnych, igiełkowych lub włóknistych kryształów. Najczęściej są one ułożone promieniście od wspólnego centrum, formując kuliste sferulity lub półkule. Rzadziej spotyka się bezładne, splątane skupienia włókien.

Entorno geológico

## Geneza Gobbinsyt jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w niskich temperaturach w wyniku działalności roztworów wodnych, które krążą w pustkach i szczelinach (tzw. migdałach) w skałach wulkanicznych, głównie w bazaltach. Krystalizuje z wód pomagmowych, wypełniając wolne przestrzenie. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi zeolitami, takimi jak gismondyn, phillipsyt, chabazyt, analcym, a także z kalcytem. Obecność tych minerałów jest typowa dla środowiska, w którym formuje się gobbinsyt. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko tego minerału to The Gobbins w Irlandii Północnej. Znany jest również z innych lokalizacji w hrabstwie Antrim (np. kamieniołom Magheramorne). Poza Irlandią Północną, jego wystąpienia odnotowano m.in. w Kladnie w Czechach, w bazaltach w Oregonie (USA), w rejonie Southland w Nowej Zelandii oraz na Wyspach Owczych.

Rareza

Rzadki

Para coleccionistas

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy to te, które posiadają dobrze wykształcone, nieuszkodzone sferulity o wyraźnym jedwabistym połysku. Atrakcyjność podnosi duży rozmiar kulistych skupień oraz ich obfite pokrycie na kontrastującej barwą skale macierzystej. Okazy z czytelnymi asocjacjami z innymi, dobrze wykrystalizowanymi zeolitami są również wyżej oceniane. ## Popularne stanowiska Za najbardziej klasyczne i pożądane przez kolekcjonerów uchodzą okazy z lokalizacji w Irlandii Północnej, zwłaszcza z miejsca typowego (The Gobbins) oraz z kamieniołomu w Magheramorne. Mają one znaczenie historyczne i stanowią wzorzec dla tego minerału.

Cuidado y almacenamiento

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka i wody destylowanej. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą uszkodzić delikatne, włókniste struktury. ## Czego unikać Jako zeolit, gobbinsyt zawiera w swojej strukturze cząsteczki wody. Podgrzewanie może prowadzić do ich utraty i trwałego uszkodzenia minerału. Należy unikać kontaktu z kwasami i silnymi detergentami. Z uwagi na niską twardość (4 w skali Mohsa), jest podatny na zarysowania przez twardsze minerały. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, wyściełanych pudełkach, aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie działanie promieni słonecznych i skrajne zmiany wilgotności.

Fuentes

Leer más