Alnaperbøeite-(Ce)

Fórmula química: (CaCe₃+₂.₅Na₀.₅)Al₄(Si₂O₇)(SiO₄)₃O(OH)₂

Bardzo rzadki minerał z grupy gatelitu, złożony glinokrzemian ceru, wapnia i sodu, znany tylko z jednego miejsca na świecie.

## Charakterystyka Alnaperbøeite-(Ce) to bardzo rzadki, złożony glinokrzemian należący do grupy gatelitu. Występuje w postaci nieregularnych, anhedralnych ziaren, których rozmiar nie przekracza 1 mm. Minerał ten jest przezroczysty i ma charakterystyczną, czerwonobrązową lub brązowoczerwoną barwę. Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijną formę, jest obiektem zainteresowania głównie naukowego oraz dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów mikrominerałów. ## Właściwości fizyczne Twardość alnaperbøeitu-(Ce) w skali Mohsa wynosi 6.5-7, co stawia go na równi z kwarcem. Charakteryzuje się szklistym połyskiem. Jego gęstość, obliczona na podstawie składu chemicznego i parametrów komórki elementarnej, wynosi 4.54 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w jednolitym, czerwonobrązowym do brązowoczerwonego zabarwieniu. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Alnaperbøeite-(Ce) został oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2019 roku. Jego nazwa jest trójczłonowa: "Al" i "Na" pochodzą od glinu (aluminium) i sodu (natrium), istotnych składników minerału. Człon "perbøeite" honoruje norweskiego mineraloga-amatora Per Bøe (1930–2017). Przyrostek "-(Ce)" wskazuje, że cer jest dominującym pierwiastkiem ziem rzadkich w jego strukturze. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i występowanie w mikroskopijnych ilościach, alnaperbøeite-(Ce) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Posiada wyłącznie znaczenie naukowe i kolekcjonerskie.

Propiedades

Dureza Mohs: 6.5-7
Brillo: Vitreous
Raya: White
Densidad: 4.54
Exfoliación: None
Transparencia: Transparent
Sistema cristalino: Monoclinic

Características diagnósticas

## Rozpoznawanie Identyfikacja alnaperbøeitu-(Ce) jest niemożliwa na podstawie samych cech wizualnych. Ze względu na jego występowanie w postaci małych, anhedralnych ziaren, ostateczne rozpoznanie wymaga zaawansowanych technik analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS) w celu określenia składu chemicznego oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD) do potwierdzenia struktury krystalicznej. ## Odróżnianie od podobnych W środowisku występowania może być mylony z innymi czerwonobrązowymi minerałami, takimi jak tytanit, cyrkon czy allanit-(Ce), z którymi współwystępuje. Odróżnienie jest możliwe wyłącznie za pomocą analizy laboratoryjnej, która wykaże unikalny skład chemiczny alnaperbøeitu-(Ce), w szczególności wysoką zawartość glinu, ceru i sodu. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy wyłącznie nieregularne, anhedralne (nie wykazujące zewnętrznych form krystalicznych) ziarna o wielkości do 1 mm.

Entorno geológico

## Geneza Alnaperbøeite-(Ce) jest minerałem powstałym w warunkach metamorfizmu wysokiego stopnia. Jego geneza związana jest z przeobrażeniem soczewki kalcytowej (marmuru) w obrębie gnejsów. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych minerałów metamorficznych, takich jak flogopit, cyrkon, tytanit, allanit-(Ce), epidot, fluorapatyt oraz kalcyt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania alnaperbøeitu-(Ce) na świecie jest jego lokalizacja typowa - kamieniołom Bjørkåsen w gminie Ofoten, w okręgu Nordland w Norwegii.

Rareza

Ekstremalnie rzadki

Para coleccionistas

## Kryteria jakości Jako ekstremalnie rzadki mikrominerał, podstawowym kryterium wartości każdego okazu jest jego jednoznaczna identyfikacja analityczna. Najcenniejsze są próbki, na których ziarna alnaperbøeitu-(Ce) są jak największe (nawet jeśli jest to ułamek milimetra), wyraźnie widoczne i osadzone na estetycznej matrycy skalnej, najlepiej w towarzystwie innych rzadkich minerałów z tej lokalizacji. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa w Bjørkåsen w Norwegii. Materiał z tego miejsca jest niezwykle trudny do zdobycia i stanowi rarytas w wyspecjalizowanych kolekcjach systematycznych i mikrominerałów.

Cuidado y almacenamiento

## Czyszczenie Okazy należy czyścić z najwyższą ostrożnością, najlepiej za pomocą miękkiego pędzelka lub wydmuchiwanego powietrza w celu usunięcia kurzu. Ze względu na mikroskopijny rozmiar ziaren, należy unikać mycia w wodzie i czyszczenia mechanicznego, które mogłoby doprowadzić do utraty materiału. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, zwłaszcza silnymi kwasami. Nie zaleca się stosowania myjek ultradźwiękowych. Jako minerał znany tylko z jednego stanowiska, każdy okaz jest cenny i powinien być chroniony przed wszelkimi potencjalnie szkodliwymi czynnikami. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w specjalistycznych pudełkach na mikrominerały (tzw. micromount), które chronią przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i zagubieniem. Należy unikać ekspozycji na skrajne temperatury i wilgoć.

Fuentes

IMA Mineral List (CNMNC)