Allendeite

Fórmula química: Sc₄Zr₄+₃O₁₂

Ekstremalnie rzadki tlenek skandu i cyrkonu, znajdowany w meteorytach jako jeden z najstarszych minerałów Układu Słonecznego.

## Charakterystyka Allendeit to minerał o unikalnym składzie chemicznym, będący tlenkiem skandu i cyrkonu. Występuje w postaci mikroskopijnych, nieregularnych ziaren, których rozmiar rzadko przekracza kilka mikrometrów. Z tego powodu jest niewidoczny gołym okiem i jego identyfikacja wymaga zaawansowanych technik analitycznych. Najczęściej spotykany jest jako inkluzje w innych minerałach, zwłaszcza w perowskicie, w obrębie bogatych w wapń i glin wtrąceń (tzw. CAIs) w meteorytach. ## Właściwości fizyczne Ze względu na mikroskopijny rozmiar ziaren, większość właściwości fizycznych allendeitu nie została określona eksperymentalnie. Jest minerałem nieprzezroczystym, o połysku opisywanym jako metaliczny do submetalicznego. Jego gęstość, obliczona na podstawie składu chemicznego i struktury krystalicznej, wynosi około 4.88 g/cm³. Twardość, łupliwość i przełam nie są znane. ## Barwy i odmiany W świetle odbitym pod mikroskopem elektronowym ziarna allendeitu mają szarą barwę. Nie wyróżnia się żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2007 roku. Jego nazwa pochodzi od meteorytu Allende, w którym został po raz pierwszy zidentyfikowany. Meteoryt ten, będący chondrytem węglistym, spadł w 1969 roku w stanie Chihuahua w Meksyku i jest jednym z najintensywniej badanych obiektów pozaziemskich. ## Zastosowania Allendeit nie ma żadnych zastosowań komercyjnych ani przemysłowych. Jego znaczenie jest czysto naukowe. Jako jeden z minerałów powstających w wysokich temperaturach, jest reliktem z czasów formowania się Układu Słonecznego. Jego badanie dostarcza kluczowych informacji o procesach fizykochemicznych zachodzących w pierwotnej mgławicy słonecznej.

Propiedades

Brillo: Metallic
Densidad: 4.88 (obliczona)
Transparencia: Opaque
Sistema cristalino: Trigonal

Características diagnósticas

## Rozpoznawanie Identyfikacja allendeitu w terenie lub w warunkach amatorskich jest niemożliwa. Rozpoznanie wymaga użycia zaawansowanej aparatury badawczej, przede wszystkim skaningowego mikroskopu elektronowego (SEM) wyposażonego w spektrometr dyspersji energii (EDS) lub spektrometr fali (WDS). Kluczową cechą diagnostyczną jest unikalny skład chemiczny - obecność wyłącznie skandu, cyrkonu i tlenu w odpowiednich proporcjach. ## Odróżnianie od podobnych Allendeit występuje w towarzystwie innych minerałów ogniotrwałych, takich jak perowskit, spinel czy hibonit. Odróżnienie go od nich jest możliwe wyłącznie na podstawie precyzyjnej analizy chemicznej w mikroskali. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy bardzo drobne, anhedralne (nieforemne) lub subhedralne (częściowo wykształcone) ziarna, zwykle o nieregularnych konturach. Nie obserwuje się go w formie dobrze wykształconych kryształów.

Entorno geológico

## Geneza Allendeit jest minerałem pochodzenia pozaziemskiego. Powstał w wyniku kondensacji z gorącego gazu w pierwotnej mgławicy słonecznej, w temperaturach przekraczających 1400°C. Jest jednym z pierwszych stałych materiałów, jakie uformowały się w naszym Układzie Słonecznym, jeszcze przed powstaniem planet. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w obrębie bogatych w wapń i glin inkluzji (CAIs) w chondrytach węglistych. Jego najczęstszymi minerałami towarzyszącymi są perowskit (w którym często tworzy inkluzje), a także spinel, hibonit, diopsyd i forsteryt. ## Lokalizacje Typową i główną lokalizacją dla allendeitu jest meteoryt Allende, który spadł w Meksyku. Jego obecność potwierdzono również w kilku innych chondrytach węglistych, m.in. w meteorycie Vigarano, który spadł we Włoszech.

Rareza

Ekstremalnie rzadki

Para coleccionistas

## Kryteria jakości Allendeit nie jest minerałem kolekcjonerskim w tradycyjnym tego słowa znaczeniu. Nie tworzy okazów makroskopowych, a jego wartość jest czysto naukowa. Dla instytucji badawczych i wyspecjalizowanych kolekcjonerów meteorytów, wartość okazu z allendeitem jest związana z wartością samego meteorytu, jego typem, masą oraz obecnością i charakterem inkluzji CAI, które mogą być badane. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem materiału do badań, a co za tym idzie "stanowiskiem" w ujęciu kolekcjonerskim, są fragmenty meteorytu Allende. Jest to najbardziej znane i najlepiej zbadane źródło tego minerału.

Cuidado y almacenamiento

## Czyszczenie Czyszczenie pojedynczych kryształów allendeitu jest niemożliwe ze względu na ich mikroskopijny rozmiar i występowanie w postaci inkluzji. Wszelkie zabiegi dotyczą okazu macierzystego (meteorytu) i powinny być przeprowadzane wyłącznie przez specjalistów. ## Czego unikać Okazy meteorytów zawierające allendeit, zwłaszcza chondryty węgliste takie jak Allende, są wrażliwe na wilgoć, która może prowadzić do ich powolnego rozkładu. Należy unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, a także gwałtownych zmian temperatury i wstrząsów mechanicznych. ## Przechowywanie Fragmenty meteorytów z allendeitem należy przechowywać w suchym, stabilnym środowisku. Najlepszym rozwiązaniem są szczelne pojemniki z pochłaniaczem wilgoci (np. żelem krzemionkowym) lub specjalistyczne szafki z kontrolowaną atmosferą (eksylatory).

Referencias externas

https://en.wikipedia.org/wiki/https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FAllendeite

Fuentes