Aliettite

Fórmula química: Ca<sub>0.2</sub>Mg<sub>6</sub>(Si,Al)<sub>8</sub>O<sub>20</sub>(OH)<sub>4</sub>·4H<sub>2</sub>O

Aliettit to rzadki minerał ilasty, będący regularną naprzemianwarstwową formą talku i saponitu, występujący w postaci miękkich, blaszkowych skupień.

## Charakterystyka Aliettit jest rzadkim minerałem z grupy krzemianów warstwowych (fyllokrzemianów), klasyfikowanym jako minerał ilasty. Strukturalnie jest to uporządkowana naprzemianwarstwowa forma talku i saponitu w stosunku 1:1. Z tego powodu nie jest uznawany przez IMA za odrębny gatunek mineralny, lecz za specyficzną, regularną strukturę mieszaną. Występuje w postaci bardzo miękkich, drobnoziarnistych i plastycznych skupień o budowie blaszkowej lub liściastej. Poszczególne blaszki są giętkie, ale nieelastyczne. ## Właściwości fizyczne Charakteryzuje się wyjątkowo niską twardością, wynoszącą zaledwie 1 w skali Mohsa, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Jego połysk jest najczęściej perłowy na powierzchniach łupliwości, bywa też woskowy lub matowy w zbitych agregatach. Jest przeświecający do nieprzezroczystego. Gęstość minerału wynosi około 2,5-2,6 g/cm³. ## Barwy i odmiany Aliettit jest zazwyczaj biały, żółtawobiały lub bladozielony. Nie tworzy odmian barwnych ani handlowych; jego nazwa odnosi się ściśle do zdefiniowanej struktury mineralogicznej. ## Historia i nazwa Minerał został opisany w 1969 roku przez Franco Veniale i nazwany na cześć Andrei Aliettiego (1923–2000), profesora mineralogii na Uniwersytecie w Modenie we Włoszech, za jego wkład w badania minerałów ilastych. Miejscem typowym jest Monte Chiaro w dolinie rzeki Taro (Prowincja Parma, Włochy). ## Zastosowania Aliettit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest poszukiwany przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich i systematycznych.

Propiedades

Dureza Mohs
1
Brillo
Pearly
Raya
White
Densidad
2.5-2.6
Exfoliación
Perfect on {001}
Fractura
Uneven
Transparencia
Translucent to Opaque
Sistema cristalino
Monoclinic

Características diagnósticas

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne aliettitu to jego ekstremalna miękkość (twardość 1 w skali Mohsa), perłowy połysk na płaszczyznach łupliwości oraz charakterystyczne, giętkie blaszki. W dotyku może wydawać się lekko tłusty lub mydlany. Jego występowanie w żyłach przecinających serpentynity jest silną wskazówką. Ostateczna i pewna identyfikacja jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą analizy rentgenowskiej (XRD), która pozwala odróżnić jego regularną strukturę naprzemianwarstwową od zwykłego talku lub saponitu. ## Odróżnianie od podobnych Aliettit jest makroskopowo niemal niemożliwy do odróżnienia od talku, z którym jest strukturalnie spokrewniony i często współwystępuje. Talk ma bardzo podobne właściwości fizyczne. Można go również pomylić z innymi minerałami ilastymi, takimi jak saponit czy pirofyllit. Saponit odznacza się zdolnością do pęcznienia w wodzie, czego aliettit nie wykazuje w takim stopniu. Pirofyllit występuje w innych środowiskach geologicznych (skały bogate w aluminium). ## Formy kryształów Aliettit nie tworzy dobrze wykształconych, makroskopowych kryształów. Występuje w formie drobnoziarnistych, łuskowych, blaszkowych lub liściastych agregatów. Czasami tworzy żyłki o budowie włóknistej lub promienistej w obrębie skały macierzystej.

Entorno geológico

## Geneza Aliettit jest produktem niskotemperurowych procesów hydrotermalnych. Powstaje w wyniku przeobrażenia skał ultrazasadowych, głównie serpentynitów. Tworzy się w żyłach i szczelinach, często jako produkt alteracji minerałów magnezowych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten najczęściej współwystępuje z talkiem, saponitem, minerałami z grupy serpentynu (takimi jak antygoryt i chryzotyl), chlorytem, kalcytem oraz dolomitem. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska aliettitu znajdują się we Włoszech, szczególnie w miejscu typowym w Monte Chiaro (dolina Taro, Parma) oraz w Val di Susa (Piemont). Są to główne źródła dobrze zidentyfikowanych okazów tego minerału.

Rareza

Rzadki

Para coleccionistas

## Kryteria jakości Jako minerał rzadki i nieatrakcyjny wizualnie dla typowego kolekcjonera, aliettit jest ceniony głównie w kolekcjach systematycznych. O wartości okazu decyduje przede wszystkim czystość materiału, jego ilość oraz dokładne oznaczenie potwierdzone analizą. Atrakcyjność podnosi dobrze udokumentowana lokalizacja, zwłaszcza jeśli jest to miejsce typowe. Nie tworzy on estetycznych kryształów, więc kryteria takie jak forma czy przezroczystość nie mają zastosowania. ## Popularne stanowiska Najbardziej cenione przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów są okazy pochodzące z włoskich lokalizacji, a zwłaszcza z Monte Chiaro w prowincji Parma, skąd pochodzą pierwsze opisane próbki.

Cuidado y almacenamiento

## Czyszczenie Minerał jest ekstremalnie miękki i wrażliwy na wodę. Nie należy go myć w wodzie ani innych płynach, ponieważ może chłonąć wilgoć, pęcznieć lub się rozpadać. Do usuwania kurzu można użyć bardzo ostrożnie miękkiego, suchego pędzelka. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, środkami chemicznymi, kwasami i detergentami. Minerał jest wrażliwy na nacisk i łatwo ulega zarysowaniu lub trwałemu odkształceniu. Należy go chronić przed wysoką temperaturą i gwałtownymi zmianami wilgotności. ## Przechowywanie Okazy aliettitu najlepiej przechowywać w zamkniętych, wyściełanych pudełkach typu „perky box”, które chronią je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem oraz wahaniami wilgotności. Nie powinien być wystawiany na otwartych półkach.

Referencias externas

Fuentes

Leer más