Alarsite

Fórmula química: AlAs<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>

Arsenian glinu, bardzo rzadki minerał tworzący drobne, bezbarwne kryształy w produktach działalności wulkanicznych fumaroli.

## Charakterystyka Alarsyt jest arsenianem glinu, należącym do grupy minerałów rzadkich. Stanowi arsenowy analog znacznie powszechniejszego berlinitu (fosforanu glinu). Zazwyczaj tworzy bardzo małe, bezbarwne lub białe kryształy, które rzadko przekraczają ułamki milimetra. Występuje w postaci nalotów, skorup i druz na skałach wulkanicznych. Poszczególne kryształy mają najczęściej pokrój krótkich pryzm lub piramid o zarysie heksagonalnym. ## Właściwości fizyczne Kryształy alarsytu charakteryzują się szklistym połyskiem i są przezroczyste do przeświecających. Twardość minerału w skali Mohsa wynosi 3, jest więc stosunkowo miękki. Jego gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi około 3,33 g/cm³. ## Barwy i odmiany Alarsyt jest minerałem bezbarwnym, niekiedy bywa zabarwiony na biało przez wrostki lub niedoskonałości strukturalne. Nie są znane jego barwne odmiany ani nazwy handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, zatwierdzona w 1993 roku, nawiązuje bezpośrednio do jego składu chemicznego - glinu (łac. *aluminium*) i arsenu (ang. *arsenic*). Został odkryty w produktach ekshalacji wulkanicznych Wielkiej Szczelinowej erupcji wulkanu Tołbaczyk na Kamczatce w Rosji i opisany przez zespół mineralogów pod kierownictwem Lidii P. Wergasowej. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijną wielkość kryształów, alarsyt nie ma żadnego zastosowania praktycznego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego.

Propiedades

Dureza Mohs
3
Brillo
Vitreous
Raya
White
Densidad
3.33
Exfoliación
Poor/Indistinct on {10-11}
Fractura
Conchoidal
Transparencia
Transparent to Translucent
Sistema cristalino
Trigonal

Características diagnósticas

## Rozpoznawanie Identyfikacja alarsytu w terenie jest praktycznie niemożliwa bez specjalistycznego sprzętu. W kolekcji rozpoznaje się go na podstawie specyficznego środowiska występowania (fumarole wulkaniczne), charakterystycznej formy małych, heksagonalnych kryształów oraz współwystępowania z innymi rzadkimi arsenianami. Niska twardość (3 w skali Mohsa) odróżnia go od podobnego wizualnie kwarcu (twardość 7). ## Odróżnianie od podobnych Alarsyt jest wizualnie nie do odróżnienia od swojego fosforanowego analogu, berlinitu (AlPO₄) - wymaga to analizy chemicznej (EDS, WDS). Można go pomylić z wieloma innymi bezbarwnymi minerałami fumarolicznymi, takimi jak kwarc czy inne arseniany. Pewna identyfikacja jest możliwa wyłącznie za pomocą metod analitycznych, np. rentgenowskiej dyfraktometrii proszkowej (XRD). ## Formy kryształów Kryształy alarsytu są trygonalne, lecz wykazują pseudoheksagonalny pokrój. Przybierają formę krótkich, sześciobocznych pryzm, często zakończonych ścianami piramid. Najczęściej tworzą drobnoziarniste skupienia, naloty i druzy pokrywające powierzchnię lawy lub tufu wulkanicznego.

Entorno geológico

## Geneza Alarsyt jest minerałem pochodzenia wulkanicznego. Powstaje w procesie sublimacji z gorących gazów (ekshalacji) w fumarolach o wysokiej temperaturze (powyżej 400°C). Krystalizuje bezpośrednio z fazy gazowej na ścianach kanałów wulkanicznych i na powierzchni skał. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi produktami sublimacji wulkanicznej, takimi jak hematyt, ortoklaz, tenoryt, a także z innymi rzadkimi arsenianami, np. johillerytem, urusowitem, arsemirandytem i eryklaksytem. ## Lokalizacje Jedyną potwierdzoną i dobrze udokumentowaną lokalizacją występowania alarsytu na świecie jest wulkan Tołbaczyk na Półwyspie Kamczackim w Rosji. Jest to jego miejscowość typowa (type locality), skąd pochodzą praktycznie wszystkie dostępne okazy.

Rareza

Ekstremalnie rzadki

Para coleccionistas

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska alarsytu zależy przede wszystkim od jego rzadkości. Najwyżej cenione są okazy z bogatymi, krystalicznymi nalotami, na których widoczne są dobrze wykształcone, choć mikroskopijne, kryształy o wyraźnym połysku. Duże znaczenie ma również kontrast z podłożem oraz obecność innych rzadkich minerałów towarzyszących, które podnoszą wartość naukową i estetyczną okazu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest miejscowość typowa - fumarole powstałe podczas Wielkiej Szczelinowej erupcji wulkanu Tołbaczyk (1975-1976) na Kamczatce w Rosji.

Cuidado y almacenamiento

## Czyszczenie Okazy alarsytu są zazwyczaj mikroskopijne i bardzo kruche. Najbezpieczniejszą metodą czyszczenia jest delikatne usunięcie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub gruszki fotograficznej (sprężonego powietrza). Należy unikać czyszczenia na mokro, zwłaszcza jeśli skała macierzysta jest porowata lub może reagować z wodą. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, silnych chemikaliów i kwasów. Jako arsenian, zawiera arsen, dlatego po każdym kontakcie z okazem zaleca się umycie rąk. Choć jest stabilny, nie należy go narażać na gwałtowne zmiany temperatury. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", które chronią delikatne kryształy przed uszkodzeniem, kurzem i zagubieniem. Należy zadbać o czytelną etykietę z nazwą minerału i lokalizacją.

Referencias externas

Fuentes

Leer más