Barrotite
Chemical formula: Cu<sup>2+</sup><sub>9</sub>Al(HSiO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)(HAs<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>0.5</sub>(OH)<sub>12</sub>·8H<sub>2</sub>O
Ekstremalnie rzadki minerał z grupy krzemianów, siarczanów i arsenianów miedzi, tworzący charakterystyczne, niebieskie, heksagonalne kryształy.
Description
## Charakterystyka Barrotyt to bardzo rzadki, złożony uwodniony siarczan, krzemian i arsenian miedzi oraz glinu. Występuje w postaci niewielkich, cienkich, sześciobocznych (heksagonalnych) kryształów o tabliczkowym pokroju. Kryształy te często układają się w atrakcyjne wizualnie grupy przypominające rozety lub wachlarze. Jest minerałem wtórnym, co oznacza, że powstaje w wyniku przemian innych minerałów. Stanowi trygonalny dymorf jednoskośnego gabyitu, z którym jest blisko związany. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi zaledwie 2. Charakteryzuje się szklistym połyskiem i jest przeświecający. Jego gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi około 3,21 g/cm³. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednej płaszczyźnie, równoległej do podstawy heksagonalnych kryształów. ## Barwy i odmiany Barrotyt ma charakterystyczną, intensywnie niebieską barwę. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Cèsara-Marie-Josepha Barrota (1800-1885), francuskiego profesora fizyki i chemii z Awinionu. Został on oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2011 roku. Miejscem typowym, czyli pierwszym miejscem odkrycia, jest kopalnia Cap Garonne w Le Pradet, w departamencie Var we Francji. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i występowanie w postaci mikroskopijnych kryształów, barrotyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i jest wysoko cenionym obiektem w zaawansowanych kolekcjach minerałów.
Diagnostic features
## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną barrotytu jest jego unikalna forma kryształów - cienkie, heksagonalne blaszki, często w formie rozet. Charakterystyczna jest również intensywnie niebieska barwa, szklisty połysk oraz występowanie wyłącznie w jednym miejscu na świecie (kopalnia Cap Garonne). Identyfikację potwierdza współwystępowanie z innymi rzadkimi, wtórnymi minerałami miedzi. ## Odróżnianie od podobnych Barrotyt można pomylić z jego jednoskośnym dymorfem, gabyitem, który ma identyczny skład chemiczny, ale inną symetrię kryształów. Rozróżnienie wymaga zaawansowanych metod badawczych (np. dyfrakcji rentgenowskiej). Od innych niebieskich minerałów miedzi, takich jak cyjanotrichit, odróżnia go pokrój kryształów (cyjanotrichit tworzy igły i włókna), a od linarytu czy azurytu - odmienne właściwości fizyczne i chemiczne. ## Formy kryształów Barrotyt krystalizuje w postaci cienkich, sześciobocznych tabliczek. Kryształy te rzadko występują pojedynczo, najczęściej tworzą promieniste skupienia, wachlarze i rozety, narastające na skale macierzystej.
Geological environment
## Geneza Barrotyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie utleniania złóż polimetalicznych. Jego formowanie się ma charakter post-górniczy, co oznacza, że krystalizuje w wyniku procesów zachodzących w starych, opuszczonych wyrobiskach kopalnianych. Powstaje w wyniku reakcji wód przesiąkających przez skały (piaskowce) z pierwotnymi minerałami kruszcowymi, głównie tennantytem. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich, wtórnych minerałów miedzi i arsenu. Najczęściej współwystępuje ze swoim dymorfem gabyitem, a także z oliwenitem, tennantytem, kowelinem, chalkozynem, kuprytem, devilinem, brochantytem, pośniakitem, langitem, cyjanotrichitem i serpierytem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania barrotytu na świecie jest kopalnia Cap Garonne, położona w Le Pradet, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże we Francji. Jest to jego lokalizacja typowa.
Rarity
Ekstremalnie rzadki
Collector aspects
## Kryteria jakości Wartość kolekcjonerska okazów barrotytu zależy od kilku czynników. Najwyżej cenione są próbki z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami heksagonalnymi, tworzącymi estetyczne rozety. Istotna jest również intensywność i czystość niebieskiej barwy. Duże znaczenie ma wielkość agregatów krystalicznych oraz kontrast z matrycą skalną. Okazy z bogatymi asocjacjami innych rzadkich minerałów z Cap Garonne są szczególnie poszukiwane. ## Popularne stanowiska Wszystkie okazy kolekcjonerskie barrotytu pochodzą z jednego miejsca - kopalni Cap Garonne we Francji. Stanowisko to jest znane na całym świecie z występowania unikalnych, wtórnych minerałów arsenowych i jest uznawane za jedno z najważniejszych stanowisk dla mikromineralogii.
Care and storage
## Czyszczenie Okazy barrotytu są niezwykle delikatne i należy obchodzić się z nimi z najwyższą ostrożnością. Do usuwania kurzu najlepiej używać sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. W razie konieczności dopuszczalne jest bardzo krótkie płukanie w wodzie destylowanej, a następnie natychmiastowe osuszenie strumieniem powietrza. Należy unikać jakiegokolwiek tarcia. ## Czego unikać Minerał jest bardzo miękki i kruchy, dlatego jest podatny na uszkodzenia mechaniczne. Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, w tym kwasami i detergentami. Nie wolno stosować myjek ultradźwiękowych. Jako minerał uwodniony, może być wrażliwy na wysoką temperaturę, która może prowadzić do jego dehydratacji i zniszczenia. ## Przechowywanie Kolekcjonerskie okazy barrotytu, zazwyczaj mikromonty, powinny być przechowywane w specjalistycznych pudełkach, które chronią je przed kurzem, wstrząsami i bezpośrednim kontaktem. Należy zapewnić stabilne warunki wilgotności i temperatury, z dala od bezpośredniego światła słonecznego.