Almeidaite

Chemical formula: Pb₂+Zn₂+₂(Mn₂+,Y)(Ti₄+,Fe₃+)₁₈O₃₆(OH,O)₂

Almeidait to niezwykle rzadki minerał z grupy krichtonitu, tlenek o złożonym składzie chemicznym, tworzący czarne, tabliczkowe kryształy.

## Charakterystyka Almeidait jest złożonym tlenkiem należącym do grupy krichtonitu. Tworzy dobrze wykształcone, tabliczkowe lub krótkie pryzmatyczne kryształy o heksagonalnym zarysie, osiągające do kilku milimetrów wielkości. Jego barwa jest jednolicie czarna, a powierzchnia kryształów charakteryzuje się submetalicznym, czasem lekko smolistym połyskiem. Jest minerałem nieprzezroczystym. ## Właściwości fizyczne Almeidait jest stosunkowo twardym minerałem, o twardości wynoszącej około 6 w skali Mohsa. Jego gęstość jest znaczna i wynosi około 4,63 g/cm³, co jest wyczuwalne nawet w niewielkich okazach. Nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest muszlowy. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje wyłącznie w kolorze czarnym. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Almeidait został oficjalnie uznany za nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2013 roku. Jego nazwa honoruje Fernando Flávio Marquesa de Almeidę (1916–2013), wybitnego brazylijskiego geologa, za jego wkład w geologię Ameryki Południowej. Został opisany przez zespół badaczy pod kierownictwem Luiza A. D. Menezesa Filho. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, almeidait nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cenionym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Properties

Mohs hardness: 6
Luster: Sub-metallic
Streak: Black
Density: 4.63
Cleavage: None
Fracture: Conchoidal
Transparency: Opaque
Crystal system: Trigonal

Diagnostic features

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi almeidaitu są jego czarna barwa, submetaliczny połysk, heksagonalny pokrój kryształów oraz wysoka gęstość. Występowanie w pegmatytach granitowych w towarzystwie kwarcu i skaleni jest również ważną wskazówką. Ostateczna identyfikacja wymaga jednak zaawansowanych metod analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS), ze względu na podobieństwo do innych minerałów z grupy krichtonitu. ## Odróżnianie od podobnych Almeidait może być mylony z innymi czarnymi, ciężkimi minerałami z grupy krichtonitu, takimi jak senait czy krichtonit. Odróżnienie ich jest możliwe praktycznie wyłącznie na podstawie analizy składu chemicznego, który w almeidaicie charakteryzuje się obecnością ołowiu i cynku. Od pospolitszych minerałów, jak ilmenit czy hematyt, różni się pokrojem kryształów i specyficznym środowiskiem występowania. ## Formy kryształów Almeidait krystalizuje w formie tabliczkowych, heksagonalnych kryształów, często spłaszczonych zgodnie z płaszczyzną podstawy. Występuje jako pojedyncze, narosłe kryształy w pustkach skalnych (miarolach).

Geological environment

## Geneza Almeidait jest minerałem pochodzenia magmowego, krystalizującym w późnych stadiach formowania się pegmatytów granitowych. Powstaje w bogatych w pierwiastki rzadkie, zróżnicowanych intruzjach, często w obrębie miarol, czyli niewielkich pustek w skale. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie kwarcu (często dymnego), albitu, rybekitu oraz cyrkonu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania almeidaitu na świecie jest jego lokalizacja typowa – pegmatyt Novo Horizonte w gminie Novo Horizonte, w stanie Bahia w Brazylii.

Rarity

Ekstremalnie rzadki

For collectors

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy almeidaitu to te, które posiadają ostre, dobrze wykształcone, błyszczące kryształy o wyraźnym heksagonalnym zarysie. Duże znaczenie ma wielkość kryształów, ponieważ większość z nich jest bardzo mała. Okazy, w których czarny kryształ almeidaitu jest osadzony na kontrastującym, jasnym podłożu (np. na białym alicie lub przezroczystym kwarcu), są szczególnie poszukiwane przez kolekcjonerów. ## Popularne stanowiska Jedyne źródło okazów kolekcjonerskich to pegmatyt Novo Horizonte w Brazylii. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle ograniczony, co czyni go jednym z najrzadszych minerałów dostępnych na rynku.

Care and storage

## Czyszczenie Okazy almeidaitu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można przemyć kryształy wodą destylowaną. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogłyby spowodować pęknięcia w kruchych kryształach. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na silne kwasy. Należy chronić go przed uderzeniami i upadkami, ponieważ mimo sporej twardości jest kruchy. Jest stabilny w normalnych warunkach temperatury i nie jest wrażliwy na światło słoneczne. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów almeidaitu w osobnych, wyściełanych pudełkach, aby uniknąć zarysowań przez inne minerały. Chronić przed kurzem i wilgocią. Najlepiej eksponować go w zamkniętych gablotach.

Sources

IMA Mineral List (CNMNC)