Allochalcoselite

Chemical formula: Cu₁+Cu₂+₅Pb₂+O₂(Se₄+O₃)₂Cl₅

Allochalcoselit to ekstremalnie rzadki selenin miedzi i ołowiu, tworzący mikroskopijne, czarne kryształy w środowisku fumaroli wulkanicznych.

## Charakterystyka Allochalcoselit jest złożonym seleninem, chlorkiem i tlenkiem miedzi oraz ołowiu. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub pryzmatycznych kryształów, które rzadko przekraczają 0.2 mm długości. Zazwyczaj tworzy promieniste agregaty, rozetki lub druzy pokrywające powierzchnię skały. Jego charakterystyczną cechą jest czarna barwa i silny, metaliczny połysk. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest nieprzezroczysty. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, wiele jego właściwości fizycznych, jak twardość czy przełam, nie zostało dokładnie zbadanych. Gęstość obliczona na podstawie składu chemicznego i struktury krystalicznej wynosi około 5.51 g/cm³. ## Barwy i odmiany Allochalcoselit jest jednobarwny - występuje wyłącznie w kolorze czarnym. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego podobieństwa chemicznego i strukturalnego do chalkoselitu (ang. chalcoselite) oraz greckiego słowa "allos" oznaczającego "inny", co podkreśla, że jest to odrębny gatunek. Został on oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2012 roku. Miejscem typowym i jedynym znanym miejscem jego występowania są fumarole wulkanu Tołbaczyk na Kamczatce w Rosji. ## Zastosowania Allochalcoselit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, będąc obiektem pożądania dla specjalistów zbierających minerały rzadkie, mikrominerały oraz okazy z konkretnych lokalizacji (tzw. "locality collecting").

Properties

Luster: Metaliczny
Streak: Czarna
Density: 5.51
Transparency: Nieprzezroczysty
Crystal system: Jednoskośny

Diagnostic features

## Rozpoznawanie Identyfikacja allochalcoselitu opiera się głównie na jego unikalnym środowisku występowania - jest to produkt wysokotemperaturowych ekshalacji wulkanicznych. W terenie lub kolekcji rozpoznaje się go po czarnej barwie, metalicznym połysku i formie niewielkich, promienistych agregatów krystalicznych. Kluczową wskazówką jest lokalizacja - pochodzenie z fumaroli wulkanu Tołbaczyk. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi czarnymi, metalicznymi minerałami występującymi w tym samym środowisku, takimi jak tenoryt. Ze względu na mikroskopowy rozmiar kryształów, pewne rozróżnienie od podobnych, rzadkich seleninów (np. ilinskytu) jest możliwe wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) lub mikroanaliza chemiczna (EDS/WDS). ## Formy kryształów Kryształy są najczęściej tabliczkowe lub krótkopryzmatyczne. Tworzą charakterystyczne, promieniste lub gwiaździste agregaty, a także druzy i naskorupienia na porowatym podłożu wulkanicznym.

Geological environment

## Geneza Allochalcoselit jest minerałem pochodzenia fumarolicznego. Krystalizuje bezpośrednio z gorących gazów wulkanicznych (sublimatów) w temperaturze powyżej 450°C. Jego powstanie jest związane z reakcjami chemicznymi zachodzącymi w ekshalacjach bogatych w miedź, ołów, selen i chlor. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi produktami sublimacji wulkanicznej. Do jego najczęstszych asocjacji należą: sophiit, ilinskit, burnsit, tenoryt, hematyt oraz cotunnit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania allochalcoselitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: fumarole "Arsenatnaya" i "Yadovitaya" na drugim stożku żużlowym Północnego Przełomu Wielkiej Erupcji Szczelinowej Tołbaczyka (1975-1976), wulkan Tołbaczyk, Kamczatka, Rosja.

Rarity

Ekstremalnie rzadki

For collectors

## Kryteria jakości Jakość okazów allochalcoselitu, będącego typowym mikrominerałem, ocenia się według innych kryteriów niż w przypadku większych minerałów. Najwyżej cenione są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi i nieuszkodzonymi kryształami tworzącymi estetyczne, promieniste agregaty. Duże znaczenie ma również kontrast z podłożem oraz obecność innych rzadkich, dobrze zidentyfikowanych minerałów towarzyszących na tym samym fragmencie skały. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest kompleks wulkaniczny Tołbaczyk na Kamczatce. Okazy pochodzące z tej lokalizacji są wysoko cenione przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów ze względu na ich ekstremalną rzadkość i unikalne pochodzenie.

Care and storage

## Czyszczenie Okazy allochalcoselitu są niezwykle delikatne i małe. Czyszczenie na mokro jest absolutnie niewskazane. Do usuwania kurzu należy używać wyłącznie gruszki fotograficznej lub puszki ze sprężonym powietrzem, stosowanym z dużej odległości i pod niewielkim ciśnieniem. Jakikolwiek kontakt mechaniczny, nawet z miękkim pędzelkiem, grozi bezpowrotnym uszkodzeniem mikrokryształów. ## Czego unikać Jako minerał fumaroliczny, allochalcoselit może być wrażliwy na zmiany wilgotności i temperatury. Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, kwasami i detergentami. Nie wolno go podgrzewać ani wystawiać na bezpośrednie działanie promieni słonecznych. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, najlepiej w szczelnie zamykanych pudełkach typu "micromount", które chronią przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Ekspozycja powinna odbywać się w zamkniętych gablotach, z dala od źródeł wibracji.

Sources

IMA Mineral List (CNMNC)