Allanite-(Nd)

Chemical formula: CaNdAl<sub>2</sub>Fe<sup>2+</sup>(Si<sub>2</sub>O<sub>7</sub>)(SiO<sub>4</sub>)O(OH)

Allanit-(Nd) to bardzo rzadki minerał z grupy epidotu, wyróżniający się dominacją neodymu w składzie chemicznym.

## Charakterystyka Allanit-(Nd) jest minerałem należącym do podgrupy allanitu w obrębie grupy epidotu. Jego nazwa wskazuje na dominację pierwiastka ziem rzadkich - neodymu (Nd) - w jego strukturze. Tworzy nieregularne, anhedralne ziarna o wielkości do kilku milimetrów, często zrośnięte w niewielkie agregaty. Nie są znane jego dobrze wykształcone kryształy. Zazwyczaj jest czarny do brązowoczarnego i nieprzezroczysty. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się połyskiem podmetalicznym, tłustym lub żywicznym. Jego twardość nie została dokładnie określona. Gęstość obliczona na podstawie składu chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 4,15 g/cm³. Jest kruchy, a jego przełam jest nierówny do submuszlowego. ## Barwy i odmiany Allanit-(Nd) występuje w jednolitych barwach: czarnej lub brązowoczarnej. Nie tworzy odmian barwnych, a sam w sobie jest specyficzną odmianą allanitu, zdefiniowaną przez przewagę neodymu nad innymi pierwiastkami ziem rzadkich. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego przynależności do podgrupy allanitu oraz do dominującego w jego składzie neodymu (Nd). Został on oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2003 roku. Opisany został przez japońskich badaczy na podstawie materiału zebranego w kamieniołomie Komatsu w Japonii, który jest jego lokalizacją typową. ## Zastosowania Allanit-(Nd) nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako bardzo rzadki minerał i przedstawiciel grupy allanitów o specyficznym składzie chemicznym.

Properties

Luster
Podmetaliczny do żywicznego
Streak
Szaro-brązowa
Density
4.15 (obliczona)
Cleavage
Niedoskonała wg {001}
Fracture
Nierówny do submuszlowego
Transparency
Nieprzezroczysty
Crystal system
Jednoskośny

Diagnostic features

## Rozpoznawanie Identyfikacja wizualna jest praktycznie niemożliwa. Allanit-(Nd) występuje jako czarne, nieprzezroczyste, anhedralne ziarna o podmetalicznym lub żywicznym połysku. Kluczową wskazówką diagnostyczną jest jego specyficzne środowisko występowania - w ksenolitach wapiennych w obrębie serpentynitów, w towarzystwie takich minerałów jak wezuwian, granat i diopsyd. ## Odróżnianie od podobnych Allanit-(Nd) jest wizualnie nieodróżnialny od innych minerałów z podgrupy allanitu, zwłaszcza od znacznie pospolitszego allanitu-(Ce). Można go również pomylić z innymi czarnymi, nieprzezroczystymi minerałami, takimi jak schorl (czarny turmalin), ilmenit czy niektóre ciemne granaty. Pewne rozróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS), w celu potwierdzenia dominacji neodymu. ## Formy kryształów Minerał ten nie tworzy dobrze wykształconych kryształów. Występuje wyłącznie w formie nieregularnych, bepostaciowych ziaren (anhedralnych) lub w postaci ziarnistych skupień.

Geological environment

## Geneza Allanit-(Nd) powstaje w bardzo specyficznych warunkach geologicznych, w strefach metamorfizmu kontaktowego. Jego wystąpienia są związane z ksenolitami wapieni krystalicznych (marmurów), które zostały włączone w masyw serpentynitowy. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami typowymi dla skał kontaktowo-metamorficznych. Do jego najczęstszych asocjacji należą: wezuwian, granaty z szeregu andradyt-grossular, diopsyd, tytanit, cyrkon oraz allanit-(Ce). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania allanitu-(Nd) na świecie jest jego lokalizacja typowa - kamieniołom Komatsu, położony w pobliżu miasta Itoigawa, w prefekturze Niigata na wyspie Honsiu w Japonii.

Rarity

Bardzo rzadki

For collectors

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopijny, wartość kolekcjonerska allanitu-(Nd) nie jest oceniana pod kątem estetyki w tradycyjnym rozumieniu. Najważniejszym kryterium jest pewność identyfikacji, potwierdzona analizą chemiczną. Cenione są okazy bogate w allanit-(Nd), a także te, na których współwystępuje on z dobrze wykształconymi kryształami minerałów towarzyszących, np. wezuwianu czy granatu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest lokalizacja typowa w Japonii. Materiał z tego miejsca jest niezwykle trudny do zdobycia i pojawia się na rynku bardzo rzadko, głównie w obiegu wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich i mikromontów.

Care and storage

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, najlepiej za pomocą miękkiego pędzelka na sucho w celu usunięcia kurzu. W razie potrzeby można użyć wody destylowanej i delikatnie osuszyć okaz. Należy unikać myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Minerał należy chronić przed kontaktem z silnymi kwasami. Ze względu na jego kruchość, należy unikać uderzeń i gwałtownych zmian temperatury. Nie jest wrażliwy na światło. ## Przechowywanie Okazy, zazwyczaj mikromontowane, powinny być przechowywane w zamykanych pudełkach, chroniących przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Podobnie jak inne allanity, może wykazywać śladową radioaktywność, co warto mieć na uwadze przy przechowywaniu większej liczby okazów.

Sources

Read more