Aleutite

Chemical formula: [Cu₂+₅O₂](As₅+O₄)(V₅+O₄)·(Cu₂+₀.₅&#₉₇₄₄;₀.₅)Cl

Aleutyt to ekstremalnie rzadki arsenian-wanadan miedzi, tworzący ciemnozielone, tabliczkowe kryształy w fumarolach wulkanicznych.

## Charakterystyka Aleutyt jest złożonym arsenianem i wanadanem miedzi o charakterystycznej, ciemnozielonej do zielonoczarnej barwie. Występuje w postaci niewielkich, tabliczkowych lub pryzmatycznych kryształów, które często tworzą promieniste, wachlarzowate lub chaotyczne skupienia i naskorupienia. Poszczególne kryształy rzadko przekraczają 1 mm długości. Minerał jest nieprzezroczysty, a jedynie w bardzo cienkich odłamkach staje się przeświecający, ukazując intensywnie zielony kolor. ## Właściwości fizyczne Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 4. Ma połysk szklisty, a na powierzchniach przełamu bywa lekko żywiczny. Gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej to około 4,95 g/cm³. Rysa minerału ma barwę zielonoszarą. ## Barwy i odmiany Minerał ten nie wykazuje zróżnicowania barwnego. Jego jedyną znaną postacią są okazy o barwie od ciemnozielonej do niemal czarnej. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Aleutyt został oficjalnie uznany za nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2017 roku. Jego nazwa pochodzi od Aleutów, rdzennych mieszkańców Wysp Aleuckich, położonych w pobliżu miejsca odkrycia. Został znaleziony w produktach ekshalacji wulkanicznych fumaroli Arsenatnaja na wulkanie Tołbaczyk na Kamczatce w Rosji. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, niewielkie rozmiary kryształów i występowanie w jednym, trudno dostępnym miejscu na świecie, aleutyt nie ma żadnego zastosowania praktycznego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Properties

Mohs hardness: 4
Luster: Vitreous
Streak: Greenish-grey
Density: 4.95
Cleavage: Good on {010}
Fracture: Uneven
Transparency: Translucent to opaque
Crystal system: Monoclinic

Diagnostic features

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi aleutytu są jego ciemnozielona do czarnej barwa, szklisty połysk, specyficzna forma niewielkich, tabliczkowych kryształów tworzących agregaty oraz unikalne środowisko występowania. Kluczowa dla identyfikacji jest jego geneza - jako produkt krystalizacji z gazów wulkanicznych w fumarolach. ## Odróżnianie od podobnych Aleutyt może być mylony z innymi ciemnozielonymi lub czarnymi minerałami występującymi w fumarolach wulkanu Tołbaczyk, takimi jak lammerit, belloit czy niektóre arseniany miedzi. Ze względu na podobieństwo wizualne i współwystępowanie, pewne rozróżnienie jest możliwe niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub mikroanaliza chemiczna (EDS). ## Formy kryształów Aleutyt tworzy cienkie, tabliczkowe kryształy o zarysie sześcioboku lub rombu, a także kryształy pryzmatyczne. Najczęściej występują one w formie promienistych lub splątanych agregatów, a także jako drobne naskorupienia na skałach wulkanicznych.

Geological environment

## Geneza Aleutyt jest minerałem wtórnym, który powstaje w procesie sublimacji z gorących gazów wulkanicznych. Krystalizuje w strefach o wysokiej temperaturze (powyżej 450°C) i utleniających warunkach wewnątrz aktywnych fumaroli wulkanicznych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich produktów ekshalacji wulkanicznych. Najczęściej towarzyszą mu: tenoryt, hematyt, euchloryn, lammerit, belloit, awdoninit, a także inne złożone arseniany i siarczany. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania aleutytu na świecie jest jego lokalizacja typowa - fumarola Arsenatnaja, znajdująca się na drugim stożku żużlowym Północnego Przełomu Wielkiej Erupcji Szczelinowej wulkanu Tołbaczyk na Półwyspie Kamczackim w Rosji.

Rarity

Ekstremalnie rzadki

For collectors

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy aleutytu to te, które posiadają dobrze wykształcone, widoczne gołym okiem kryształy tworzące estetyczne, promieniste agregaty na niewielkiej matrycy skalnej. Ze względu na ekstremalną rzadkość, każdy okaz z wyraźnymi kryształami jest uważany za wyjątkowy. Dodatkową wartość stanowi współwystępowanie z innymi rzadkimi minerałami z tej lokalizacji. ## Popularne stanowiska Okazy kolekcjonerskie pochodzą wyłącznie z jednego miejsca na świecie – wulkanu Tołbaczyk na Kamczatce. Materiał z tej lokalizacji jest bardzo ograniczony i rzadko pojawia się na rynku.

Care and storage

## Czyszczenie Okazy aleutytu należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z wodą i innymi płynami, ponieważ jako produkt fumaroli może być w nich niestabilny lub ulec uszkodzeniu. ## Czego unikać Minerał ten jest potencjalnie wrażliwy na wilgoć, gwałtowne zmiany temperatury oraz chemikalia, zwłaszcza kwasy. Nie wolno stosować myjek ultradźwiękowych ani czyszczenia parowego. Należy chronić go przed bezpośrednim działaniem promieni słonecznych, które mogą powodować jego degradację. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie aleutytu w stabilnych warunkach, w suchym otoczeniu. Najlepszym rozwiązaniem jest umieszczenie okazu w szczelnym, zamykanym pudełku typu "perky box", co chroni go przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi.

External references

https://en.wikipedia.org/wiki/https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FAleutite