Wawelit
Wawelit to uwodniony fosforan glinu, często tworzący promieniste skupienia o atrakcyjnej, zielonkawej barwie.
Opis
## Charakterystyka Wawelit jest minerałem fosforanowym, który krystalizuje w układzie rombowym. Często tworzy charakterystyczne promieniste lub kuliste agregaty, przypominające jeżowce lub gwiazdy, złożone z drobnych, igiełkowych kryształów. Barwa wawelitu jest zazwyczaj zielona do żółtozielonej, choć spotyka się także okazy białe, bezbarwne, żółte, brązowe, a nawet niebieskie. Powierzchnia minerału ma często szklisty lub perłowy połysk, co dodaje mu uroku. ## Właściwości fizyczne Wawelit charakteryzuje się twardością w skali Mohsa wynoszącą 3.5-4, co czyni go minerałem stosunkowo miękkim. Jego gęstość wynosi około 2.36 g/cm³. Minerał ten wykazuje doskonałą łupliwość wzdłuż płaszczyzny {110}, dobrą wzdłuż {101} oraz wyraźną wzdłuż {010}. Połysk wawelitu jest szklisty lub perłowy, a rysa biała. Jest przezroczysty do przeświecającego. ## Barwy i odmiany Najczęściej spotykane barwy wawelitu to różne odcienie zieleni, od jasnozielonego po żółtozielony. Występują również okazy bezbarwne, białe, żółte, brązowe, a rzadziej niebieskie. Barwa w świetle przechodzącym jest bezbarwna. ## Historia i nazwa Wawelit został odkryty w 1805 roku i nazwany na cześć Williama Wavella, angielskiego lekarza i botanika, który jako pierwszy opisał ten minerał w hrabstwie Devon w Anglii. ## Zastosowania Wawelit nie ma znaczących zastosowań przemysłowych. Jest ceniony przede wszystkim jako minerał kolekcjonerski ze względu na swoje atrakcyjne formy krystaliczne i barwy.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Wawelit najłatwiej rozpoznać po jego charakterystycznych promienistych lub kulistych skupieniach igiełkowych kryształów. Zielonkawe barwy oraz szklisty lub perłowy połysk są również dobrymi cechami diagnostycznymi. Twardość 3.5-4 w skali Mohsa pozwala odróżnić go od twardszych minerałów. ## Odróżnianie od podobnych Wawelit bywa mylony z niektórymi zeolitami lub prehnitem, które również mogą tworzyć promieniste skupienia. Jednak wawelit zazwyczaj ma bardziej igiełkowy pokrój kryształów i inną twardość. Badanie chemiczne (test na obecność fosforanów) może ostatecznie potwierdzić tożsamość minerału. ## Formy kryształów Wawelit najczęściej występuje w postaci promienistych, kulistych lub półkulistych agregatów, często tworzących sferolity. Kryształy są zazwyczaj drobne, igiełkowe lub tabliczkowe, rzadko osiągają większe rozmiary.
Środowisko geologiczne
## Geneza Wawelit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach wietrzenia skał bogatych w glin i fosforany. Często występuje w szczelinach i kawernach w łupkach, piaskowcach, wapieniach, a także w strefach utleniania złóż fosforanowych. ## Asocjacje mineralne Wawelit często współwystępuje z minerałami takimi jak limonit, kwarc, chalcedon, kalcyt, baryt oraz innymi fosforanami, takimi jak strengit czy turkus. ## Lokalizacje Znane stanowiska wawelitu znajdują się w hrabstwie Devon w Anglii (miejscowość typowa), w Stanach Zjednoczonych (Arkansas, Pensylwania), w Czechach (Krušné hory), w Niemczech (Saksonia), w Brazylii oraz w Australii.
Rzadkość
Niezbyt pospolity
Sklep › Wawelit
