Powellit
Powellit to rzadki minerał molibdenianowy, będący molibdenianem wapnia, często tworzący tetragonalne kryształy o zmiennej barwie.
Opis
## Charakterystyka Powellit jest minerałem należącym do grupy szelitów, będącym molibdenianem wapnia. Zazwyczaj występuje w postaci drobnych, tetragonalnych kryształów o pokroju bipiramidalnym lub tabliczkowym. Często tworzy również skupienia ziarniste, naskorupienia lub promieniste agregaty. Jego barwa jest zmienna, od żółtej, słomkowożółtej, żółtobrązowej, brązowej, zielonkawożółtej, szarej, niebieskiej do czarnej. Okazy czarne w świetle przechodzącym wykazują głęboki niebieski odcień. Powierzchnie kryształów mogą być matowe lub wykazywać silny połysk. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością w skali Mohsa wynoszącą 3.5-4, co czyni go stosunkowo miękkim. Połysk powellitu jest diamentowy lub tłusty. Jest przezroczysty do przeświecającego. Gęstość właściwa powellitu wynosi 4.26. Rysa minerału jest biała. ## Barwy i odmiany Powellit występuje w szerokiej gamie barw, w tym żółtej, słomkowożółtej, żółtobrązowej, brązowej, zielonkawożółtej, szarej, niebieskiej oraz czarnej. Niektóre czarne okazy w świetle przechodzącym przyjmują barwę głęboko niebieską. Nie wyróżnia się specyficznych odmian handlowych powellitu. ## Historia i nazwa Powellit został opisany po raz pierwszy w 1891 roku. Nazwa minerału pochodzi od nazwiska amerykańskiego geologa i odkrywcy, Johna Wesleya Powella, który był dyrektorem United States Geological Survey. ## Zastosowania Powellit nie ma istotnych zastosowań przemysłowych. Jest minerałem interesującym głównie dla kolekcjonerów ze względu na swoją rzadkość i estetykę kryształów.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Powellit można rozpoznać po jego tetragonalnym pokroju kryształów, często bipiramidalnym lub tabliczkowym, oraz po charakterystycznym połysku diamentowym lub tłustym. Barwa minerału, choć zmienna, często obejmuje odcienie żółci, brązu i zieleni. W przypadku czarnych okazów, ich niebieski odcień w świetle przechodzącym jest cechą diagnostyczną. Twardość 3.5-4 w skali Mohsa jest również pomocna w identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Powellit bywa mylony z innymi minerałami z grupy szelitów, zwłaszcza z szelitem (CaWO₄), ze względu na podobieństwo krystalograficzne i pokrój. Różni się jednak składem chemicznym (molibdenian zamiast wolframianu). Odróżnienie od szelitu często wymaga badań chemicznych lub analizy gęstości, gdyż powellit jest nieco lżejszy. Inne minerały o podobnej barwie i pokroju, takie jak wulfenit (PbMoO₄), mają inną twardość i gęstość. ## Formy kryształów Powellit najczęściej tworzy kryształy tetragonalne, które mogą mieć pokrój bipiramidalny, tabliczkowy lub pseudo-ośmiościenny. Często występują również skupienia ziarniste, naskorupienia, promieniste agregaty oraz formy włókniste.
Środowisko geologiczne
## Geneza Powellit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż molibdenu. Może również występować w pegmatytach, skarnach oraz w żyłach hydrotermalnych. Jego powstawanie jest związane z procesami wietrzenia i transformacji pierwotnych minerałów molibdenu, takich jak molibdenit. ## Asocjacje mineralne Powellit często współwystępuje z innymi minerałami wtórnymi molibdenu, takimi jak molibdenit, wulfenit, a także z minerałami takimi jak kwarc, kalcyt, epidot, granaty i inne minerały krzemianowe, które są typowe dla środowisk skarnowych i hydrotermalnych. ## Lokalizacje Znaczące stanowiska powellitu znajdują się w Stanach Zjednoczonych (np. w Arizonie, Kalifornii, Nevadzie), w Indiach (zwłaszcza w stanie Maharashtra, gdzie występuje w pęcherzach bazaltowych), w Rosji (na Uralu), w Czechach, w Niemczech oraz w Australii.
Rzadkość
Pospolity
Sklep › Powellit