Obsydian Czarny
Czarny obsydian to naturalne szkło wulkaniczne, powstałe w wyniku szybkiego stygnięcia lawy, charakteryzujące się szklistym połyskiem i muszlowym przełamem.
Opis
## Charakterystyka Obsydian czarny jest naturalnym szkłem wulkanicznym, które powstaje w wyniku bardzo szybkiego stygnięcia lawy bogatej w krzemionkę. Brak czasu na krystalizację minerałów sprawia, że obsydian przyjmuje amorficzną strukturę. Typowe okazy czarnego obsydianu są jednolicie czarne, nieprzezroczyste, z wyraźnym szklistym połyskiem. Powierzchnia świeżego przełamu jest gładka i często wykazuje charakterystyczne, koncentryczne wzory. ## Właściwości fizyczne Obsydian charakteryzuje się twardością w zakresie 5-5.5 w skali Mohsa. Posiada szklisty połysk, jest nieprzezroczysty. Gęstość obsydianu wynosi zazwyczaj około 2.3-2.6 g/cm³. Nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest muszlowy, co jest jedną z jego najbardziej rozpoznawalnych cech. ## Barwy i odmiany Najbardziej znaną odmianą jest czarny obsydian, jednak minerał ten może występować również w innych barwach, takich jak brązowy, zielony, a rzadziej niebieski czy czerwony. Odmiany te często zawierają inkluzje innych minerałów lub pęcherzyki gazu, które nadają im specyficzne efekty wizualne, na przykład obsydian śnieżny z białymi plamkami krystobalitu, obsydian tęczowy z iryzacją, czy obsydian złoty z metalicznym połyskiem. ## Historia i nazwa Nazwa "obsydian" pochodzi prawdopodobnie od rzymskiego odkrywcy Obsiusa, który według Pliniusza Starszego przywiózł ten kamień z Etiopii. Obsydian był szeroko wykorzystywany przez starożytne cywilizacje do produkcji narzędzi, broni oraz ozdób ze względu na jego ostry przełam i łatwość obróbki. ## Zastosowania Obsydian był historycznie wykorzystywany do produkcji narzędzi tnących, grotów strzał i włóczni, a także luster. Współcześnie znajduje zastosowanie w jubilerstwie jako kamień ozdobny, w rzeźbiarstwie oraz w medycynie do produkcji skalpeli chirurgicznych ze względu na niezwykle ostrą krawędź tnącą.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Czarny obsydian można rozpoznać po jego charakterystycznym, szklistym połysku i muszlowym przełamie, który tworzy ostre, zakrzywione krawędzie. Jest to minerał amorficzny, co oznacza brak regularnej struktury krystalicznej. Kolor jest zazwyczaj jednolity, intensywnie czarny. Przezroczystość jest nieobecna; obsydian jest nieprzezroczysty nawet w cienkich fragmentach. ## Odróżnianie od podobnych Obsydian może być mylony z czarnym onyksem lub czarnym turmalinem (szerlem). Onyks jest odmianą chalcedonu, która ma matowy lub woskowy połysk i nie wykazuje muszlowego przełamu. Szerl, czyli czarny turmalin, ma szklisty połysk, ale jego twardość jest wyższa (7-7.5 w skali Mohsa), a przełam jest nierówny lub muszlowy, ale często z widocznymi prążkami. Ponadto, turmalin krystalizuje w układzie trygonalnym i często tworzy wydłużone kryształy z charakterystycznym przekrojem trójkątnym. W przeciwieństwie do obsydianu, turmalin wykazuje dwójłomność. ## Formy kryształów Obsydian nie tworzy kryształów w sensie mineralogicznym, ponieważ jest amorficznym szkłem. Występuje zazwyczaj w postaci bezpostaciowych mas, brył, konkrecji lub jako warstwy w skałach wulkanicznych. Często spotyka się okazy o zaokrąglonych kształtach, zwane "łzami Apacza", które są małymi, naturalnie wygładzonymi fragmentami obsydianu.
Środowisko geologiczne
## Geneza Obsydian powstaje w wyniku szybkiego stygnięcia lawy wulkanicznej o wysokiej zawartości krzemionki (powyżej 65%). Szybkie ochłodzenie uniemożliwia formowanie się struktur krystalicznych, co prowadzi do powstania amorficznego szkła. Najczęściej związany jest z wulkanizmem eksplozywnym i występuje w skałach wulkanicznych, takich jak ryolity. ## Asocjacje mineralne Obsydian często występuje w towarzystwie innych minerałów wulkanicznych, takich jak kwarc, skalenie (np. sanidyn), biotyt, hornblenda oraz minerały grupy piroksenów. W niektórych odmianach obsydianu, jak obsydian śnieżny, można znaleźć inkluzje krystobalitu. ## Lokalizacje Znaczące złoża obsydianu znajdują się w wielu regionach świata o aktywności wulkanicznej. Do najważniejszych należą Stany Zjednoczone (Oregon, Kalifornia, Arizona, Idaho, Nowy Meksyk), Meksyk (stan Hidalgo), Islandia, Włochy (Lipari), Grecja (Milos), Turcja, Japonia, Nowa Zelandia, Kenia, Argentyna i Chile.
Rzadkość
Pospolity
Sklep › Obsydian Czarny