Mottramit
Mottramit to rzadki minerał wtórny ołowiu, miedzi i wanadu, tworzący zazwyczaj naskorupienia i promieniste agregaty o zmiennej barwie.
Opis
## Charakterystyka Mottramit jest minerałem wtórnym, który często tworzy naskorupienia, skupienia promieniste lub włókniste, a także kuliste agregaty. Rzadziej występuje w postaci drobnych, dobrze wykształconych kryształów. Barwa mottramitu jest zmienna, od trawiastozielonej, przez oliwkowozieloną, żółtozieloną, aż po ciemnobrązową, niemal czarną. Powierzchnia minerału bywa matowa lub wykazuje połysk tłusty do szklistego. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością w skali Mohsa wynoszącą 3-3.5. Jego gęstość właściwa to około 5.9 g/cm³. Mottramit jest kruchy, a jego przełam jest nierówny. Posiada żółtozieloną rysę. ## Barwy i odmiany Mottramit występuje w odcieniach zieleni, od jasnożółtozielonej po ciemną, oliwkową zieleń. Spotyka się również okazy o barwie brązowoczarnej. Zmienność barw wynika z proporcji miedzi i ołowiu w składzie chemicznym oraz obecności innych domieszek. Nie wyróżnia się formalnych odmian handlowych mottramitu. ## Historia i nazwa Mottramit został odkryty i opisany w 1876 roku. Jego nazwa pochodzi od miejsca odkrycia - kopalni Mottram St Andrew w Cheshire w Anglii. Minerał ten jest ceniony przez kolekcjonerów ze względu na swoje interesujące barwy i formy występowania. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary występowania, mottramit nie ma zastosowań przemysłowych. Jest minerałem wyłącznie kolekcjonerskim, cenionym za estetykę i rzadkość.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Mottramit można rozpoznać po charakterystycznej barwie, która często oscyluje w odcieniach zieleni, oraz po typowych formach występowania, takich jak naskorupienia, promieniste lub włókniste agregaty. Żółtozielona rysa jest również istotną cechą diagnostyczną. Często występuje w strefach utleniania złóż ołowiu i miedzi. ## Odróżnianie od podobnych Mottramit bywa mylony z innymi minerałami wanadanowymi, takimi jak wanamit czy descloizyt, z którymi tworzy szereg izomorficzny. Różnice w składzie chemicznym i subtelne różnice w barwie oraz gęstości mogą pomóc w odróżnieniu tych minerałów. Dokładne rozpoznanie często wymaga badań laboratoryjnych, takich jak dyfrakcja rentgenowska. ## Formy kryształów Mottramit najczęściej tworzy drobne, igiełkowe lub tabliczkowe kryształy, które układają się w promieniste, włókniste lub kuliste agregaty. Często występuje w postaci naskorupień na innych minerałach. Rzadziej spotyka się dobrze wykształcone, pojedyncze kryształy.
Środowisko geologiczne
## Geneza Mottramit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż ołowiu i miedzi. Tworzy się w wyniku reakcji roztworów zawierających wanad z minerałami ołowiu i miedzi. Proces ten zachodzi w warunkach wietrzenia i utleniania pierwotnych rud. ## Asocjacje mineralne Mottramit często współwystępuje z innymi minerałami wtórnymi strefy utleniania, takimi jak malachit, azuryt, cerusyt, wanadynit, mimetyt oraz limonit. Może również występować z kwarcem i innymi minerałami krzemianowymi jako matrycą. ## Lokalizacje Znane stanowiska mottramitu to między innymi kopalnia Mottram St Andrew w Cheshire (Anglia), Tsumeb (Namibia), Broken Hill (Australia), a także liczne lokalizacje w Stanach Zjednoczonych, takie jak Arizona i Nowy Meksyk. Występuje również w niektórych rejonach Europy, w tym w Niemczech i Czechach.
Rzadkość
Niezbyt częsty
Sklep › Mottramit
