Kogarkoite
Kogarkoit to rzadki fluorosiarczan sodu, tworzący bezbarwne lub białe naloty i skorupy w pobliżu fumarol wulkanicznych lub w pegmatytach alkalicznych.
Opis
## Charakterystyka Kogarkoit jest minerałem z grupy siarczanów, chemicznie fluorosiarczanem sodu. Występuje najczęściej w formie kruchych nalotów, naskorupień i wykwitów. Rzadziej tworzy niewielkie, dobrze wykształcone kryształy o pokroju tabliczkowym lub krótkopryzmatycznym, które mogą być zebrane w promieniste lub ziarniste agregaty. Jest minerałem kruchym i lekkim. ## Właściwości fizyczne Kryształy kogarkoitu wykazują szklisty połysk. Minerał jest przezroczysty do przeświecającego. Jego twardość w skali Mohsa wynosi 3.5, a gęstość oscyluje w granicach 2.67-2.68 g/cm³, co jest wartością zbliżoną do kwarcu. ## Barwy i odmiany Kogarkoit jest najczęściej bezbarwny lub biały. Spotykane są również okazy o bladoniebieskim lub jasnosłomkowym zabarwieniu. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1973 roku przez Adolfa Pabsta i W. S. Wise'a. Jego nazwa upamiętnia Lię Nikołajewną Kogarko (ur. 1936), rosyjską geochemiczkę i petrolożkę z Instytutu Wernadskiego w Moskwie, specjalizującą się w badaniach skał alkalicznych. Jako miejsce typowe (locus typicus) wskazano gorące źródło Hortense w hrabstwie Chaffee, Kolorado, USA. ## Zastosowania Kogarkoit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną kogarkoitu jest jego rozpuszczalność w wodzie (test destrukcyjny). Wiele okazów wykazuje kremowobiałą lub białą fluorescencję w świetle ultrafioletowym (zarówno długo-, jak i krótkofalowym). Występowanie w środowisku fumarolicznym lub w obrębie ultra-alkalicznych pegmatytów jest silną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Kogarkoit bywa mylony z innymi białymi, rozpuszczalnymi minerałami z paragenez fumarolicznych i ewaporatowych. Od halitu (słony smak, regularny układ krystalograficzny) odróżnia go brak smaku i inna symetria. Od tenardytu (Na₂SO₄) różni go obecność fluoru w składzie, fluorescencja i jednoskośny układ krystalograficzny (tenardyt jest rombowy). Od trony odróżnia go brak reakcji z kwasami. ## Formy kryształów Kogarkoit tworzy niewielkie, tabliczkowe lub pryzmatyczne kryształy, często zgrupowane w rozetowe lub promieniste agregaty. Najczęściej jednak spotykany jest w formie drobnoziarnistych lub proszkowych nalotów i skorup.
Środowisko geologiczne
## Geneza Kogarkoit powstaje w dwojaki sposób. Pierwotnie został odkryty jako produkt sublimacji (resublimacji) gazów wulkanicznych w ekshalacjach i fumarolach o temperaturze powyżej 100°C. Drugim, ważnym środowiskiem jego występowania są wysokoalkaliczne pegmatyty w obrębie masywów nefelinowo-syenitowych, gdzie krystalizuje w późnych stadiach procesów hydrotermalnych. ## Asocjacje mineralne W paragenezie fumarolicznej współwystępuje z halitem, troną i termonatrytem. W pegmatytach alkalicznych (np. na Półwyspie Kolskim) towarzyszą mu takie minerały jak williaumit, egiryn, lomonosowit, natrosilit i raswumit. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska tego minerału to masywy Chibin i Ławaziera na Półwyspie Kolskim w Rosji, kompleks Ilímaussaq na Grenlandii oraz Mont Saint-Hilaire w Kanadzie. Występuje również w rejonie wulkanu Wezuwiusz we Włoszech, na wulkanie Ol Doinyo Lengai w Tanzanii oraz w miejscu typowym w Kolorado, USA.
Rzadkość
Rzadki
Sklep › Kogarkoite