Haiweeite
Rzadki minerał wtórny z grupy krzemianów uranylu, tworzący charakterystyczne, igiełkowe kryształy o intensywnie żółtej barwie i silnej fluorescencji.
Opis
## Charakterystyka Haiweeit to uwodniony krzemian wapnia i uranylu, należący do minerałów wtórnych stref utleniania złóż uranu. Tworzy charakterystyczne, drobne, igiełkowe lub włoskowe kryształy, które często układają się w promieniste agregaty, rozetki i naskorupienia. Jego wygląd jest bardzo typowy dla wielu wtórnych minerałów uranowych, z którymi bywa mylony. ## Właściwości fizyczne Kryształy haiweeitu są kruche i delikatne. Twardość minerału w skali Mohsa wynosi około 3.5. Charakteryzuje się połyskiem szklistym, a w przypadku drobnowłóknistych agregatów - jedwabistym. Jest minerałem przezroczystym do przeświecającego. ## Barwy i odmiany Haiweeit występuje w odcieniach od kanarkowożółtego i cytrynowożółtego do żółtozielonego. Jego barwa jest intensywna i stanowi jedną z głównych cech rozpoznawczych. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia – okolic zbiornika Haiwee w górach Coso, w hrabstwie Inyo w Kalifornii (USA). Został on po raz pierwszy opisany w 1959 roku przez T. C. McBurneya i Josepha Murdocha. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie nagromadzenia, haiweeit nie ma zastosowania przemysłowego. Jest natomiast cenionym i poszukiwanym minerałem kolekcjonerskim, zwłaszcza okazy o dobrze wykształconych kryształach i intensywnej barwie.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Najważniejszymi cechami diagnostycznymi haiweeitu są jego intensywnie żółta barwa, igiełkowa forma kryształów tworzących promieniste skupienia oraz silna, jaskrawozielona fluorescencja w świetle ultrafioletowym (zarówno krótko-, jak i długofalowym). Definitywną cechą jest jego radioaktywność, którą można łatwo stwierdzić za pomocą licznika Geigera. ## Odróżnianie od podobnych Haiweeit jest wizualnie bardzo podobny do innych wtórnych minerałów uranylu. Można go pomylić z: - **Uranofanem**: często ma bardziej włóknisty pokrój i nieco inną, słabszą lub żółtozieloną fluorescencję. - **Boltwooditem**: bywa niemal identyczny, a pewne rozróżnienie często wymaga zaawansowanych badań, np. rentgenowskich (XRD). - **Carnotytem**: zazwyczaj tworzy ziemiste lub proszkowe naloty, a nie wyraźne igiełkowe kryształy. ## Formy kryształów Haiweeit krystalizuje w formie bardzo drobnych, wydłużonych, igiełkowych kryształów. Najczęściej występują one w postaci promienistych agregatów przypominających jeżyki lub wachlarze, a także jako naskorupienia i powłoki na skale macierzystej.
Środowisko geologiczne
## Geneza Haiweeit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż uranu. Tworzy się w wyniku przeobrażenia pierwotnych minerałów uranowych, takich jak uraninit, pod wpływem wód bogatych w krzemionkę. Najczęściej występuje w tufach wulkanicznych oraz piaskowcach. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami uranu. Do jego najczęstszych towarzyszy należą uranofan, boltwoodit, gips, opal (szczególnie hialit fluoryzujący na zielono), kalcyt oraz rzadziej inne krzemiany uranylu. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska haiweeitu znajdują się w USA, przede wszystkim w miejscu odkrycia w Hrabstwie Inyo w Kalifornii. Znany jest również z innych lokalizacji w Nevadzie i Utah. Poza Stanami Zjednoczonymi, dobrej jakości okazy pochodzą z prowincji La Rioja w Argentynie (rejon złoża Sanogasta).
Rzadkość
Rzadki
Sklep › Haiweeite