Gibbsyt
Gibbsyt to minerał z grupy wodorotlenków glinu, często występujący w postaci nalotów i skupień o ziemistym lub zbitym charakterze.
Opis
## Charakterystyka Gibbsyt jest wodorotlenkiem glinu, który zazwyczaj tworzy drobnoziarniste lub zbite skupienia, rzadziej dobrze wykształcone kryształy. Może występować jako naloty, nerkowate agregaty, a także w formie stalaktytów. Jego wygląd bywa ziemisty, co utrudnia obserwację indywidualnych kryształów. Jest to minerał miękki, często o białej barwie, choć zanieczyszczenia mogą wpływać na jego zabarwienie. ## Właściwości fizyczne Gibbsyt charakteryzuje się twardością w skali Mohsa wynoszącą 2.5-3, co czyni go stosunkowo miękkim minerałem. Posiada białą rysę. Jego gęstość wynosi około 2.38 g/cm³. Połysk gibbsytu jest zazwyczaj szklisty, perłowy na powierzchniach łupliwości, lub ziemisty w przypadku zbitych agregatów. Minerał ten jest przezroczysty do przeświecającego. ## Barwy i odmiany Najczęściej spotykane barwy gibbsytu to biały, jasnoszary, jasnoniebieski, jasnofioletowy oraz jasny zielony. Zanieczyszczenia żelazem mogą nadawać mu odcienie czerwonawobiałe lub czerwonawobrązowe. Niektóre odmiany mogą wykazywać barwę turkusową lub niebieską. ## Historia i nazwa Gibbsyt został opisany w 1822 roku. Nazwa minerału pochodzi od nazwiska George'a Gibbsa, amerykańskiego mineraloga i kolekcjonera, który zebrał znaczącą kolekcję minerałów w Stanach Zjednoczonych. Początkowo minerał ten był znany pod innymi nazwami, zanim ostatecznie przyjęto nazwę gibbsyt. ## Zastosowania Gibbsyt jest jednym z głównych składników boksytu, który stanowi podstawową rudę do produkcji aluminium. Z tego względu ma duże znaczenie przemysłowe jako źródło tego metalu. Poza przemysłem aluminium, gibbsyt nie ma szerokich zastosowań, choć bywa przedmiotem zainteresowania kolekcjonerów ze względu na swoje formy i barwy.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Gibbsyt można rozpoznać po jego niskiej twardości, białej rysie oraz często ziemistym lub zbitym pokroju. Występuje w skupieniach nerkowatych, stalaktytowych lub jako naloty. Charakterystyczny jest również jego perłowy połysk na powierzchniach łupliwości, choć łupliwość jest rzadko obserwowana w drobnoziarnistych okazach. ## Odróżnianie od podobnych Gibbsyt może być mylony z innymi minerałami glinu, takimi jak kaolinit czy diallogit, zwłaszcza gdy występuje w formie zbitych agregatów. Od kaolinitu można go odróżnić po większej gęstości i odmiennej strukturze krystalicznej. Od diallogitu różni się składem chemicznym i właściwościami optycznymi. Badania rentgenowskie lub dyfrakcja promieni rentgenowskich są często konieczne do jednoznacznej identyfikacji. ## Formy kryształów Kryształy gibbsytu są zazwyczaj drobne, płytkowe, pseudoheksagonalne, często tworzące agregaty promieniste lub sferolityczne. Występuje również w postaci zbitych, ziemistych mas, nerkowatych skupień, stalaktytów oraz nalotów. Dobrze wykształcone, pojedyncze kryształy są rzadkością.
Środowisko geologiczne
## Geneza Gibbsyt powstaje w wyniku wietrzenia glinokrzemianów w środowiskach tropikalnych i subtropikalnych, gdzie dochodzi do intensywnego wypłukiwania krzemionki i koncentracji wodorotlenków glinu. Jest typowym minerałem wtórnym, tworzącym się w strefach wietrzenia skał bogatych w glin, takich jak granity, gnejsy i łupki. Występuje również w laterytach i boksytach. ## Asocjacje mineralne Gibbsyt często współwystępuje z innymi minerałami glinu, takimi jak kaolinit, boehmit, diaspor oraz z minerałami żelaza, takimi jak getyt i hematyt. Może być również znajdowany w towarzystwie kwarcu i innych minerałów ilastych. ## Lokalizacje Znaczące złoża gibbsytu, często jako składnik boksytu, występują w wielu miejscach na świecie. Do ważnych lokalizacji należą Gujana, Surinam, Brazylia, Jamajka, Australia (np. Weipa), Indie, Chiny, Rosja (Ural) oraz Stany Zjednoczone (Arkansas). W Europie występuje między innymi we Francji i na Węgrzech.
Rzadkość
Pospolity
Sklep › Gibbsyt