Egiryn
Egryn to krzemian sodu i żelaza, zaliczany do grupy piroksenów, charakteryzujący się często wydłużonymi, ciemnozielonymi kryształami.
Opis
## Charakterystyka Egiryn jest minerałem z grupy piroksenów, stanowiącym krzemian sodu i żelaza. Typowe okazy egirynu występują w postaci wydłużonych, pryzmatycznych kryształów, często o rombowym lub sześciobocznym przekroju. Kryształy te mogą być cienkie i igiełkowe, tworząc promieniste lub włókniste agregaty. Barwa egirynu jest zazwyczaj ciemnozielona do zielonoczarnych, choć spotyka się również okazy czerwonobrązowe czy czarne. Powierzchnie kryształów mogą wykazywać charakterystyczny połysk szklisty lub żywiczny. ## Właściwości fizyczne Twardość egirynu w skali Mohsa wynosi 6. Minerał ten wykazuje dobrą łupliwość wzdłuż płaszczyzn {110}. Gęstość egirynu to około 3.5 g/cm³. Połysk jest zazwyczaj szklisty, niekiedy żywiczny. Egiryn może być przezroczysty do nieprzezroczystego. ## Barwy i odmiany Egiryn najczęściej występuje w odcieniach ciemnej zieleni, przechodzących w zielonoczarną. Możliwe są również barwy czerwonobrązowe i czarne. Nie wyróżnia się specyficznych odmian handlowych egirynu, jednak jego barwa i forma krystaliczna mogą różnić się w zależności od miejsca występowania. ## Historia i nazwa Egiryn został opisany w 1821 roku. Jego nazwa pochodzi od Ægira, nordyckiego boga morza, co nawiązuje do miejsca odkrycia pierwszych okazów w Norwegii, w pobliżu wybrzeża. ## Zastosowania Egiryn nie posiada znaczących zastosowań przemysłowych. Jest ceniony głównie przez kolekcjonerów minerałów ze względu na swoje estetyczne kryształy i rzadkość występowania w dobrze wykształconych formach.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Egiryn można rozpoznać po charakterystycznym ciemnozielonym do czarnego kolorze, wydłużonych, pryzmatycznych kryształach oraz szklistym lub żywicznym połysku. Twardość 6 w skali Mohsa jest również cechą diagnostyczną. Rysa egirynu jest bladożółtoszara. ## Odróżnianie od podobnych Egiryn może być mylony z innymi ciemnymi minerałami, takimi jak hornblenda czy arfvedsonit. Od hornblendy odróżnia go zazwyczaj bardziej wyraźna łupliwość pod kątem około 87 i 93 stopni (w piroksenach) w porównaniu do około 56 i 124 stopni (w amfibolach), a także brak typowego dla amfiboli włóknistego pokroju. Od arfvedsonitu różni się składem chemicznym i często bardziej zielonym odcieniem. ## Formy kryształów Egiryn najczęściej tworzy wydłużone, słupkowe lub igiełkowe kryształy, często o rombowym lub sześciobocznym przekroju. Kryształy te mogą występować pojedynczo, tworzyć promieniste agregaty lub gęste, włókniste skupienia.
Środowisko geologiczne
## Geneza Egiryn powstaje głównie w alkalicznych skałach magmowych, takich jak sjenity nefelinowe, fonolity i trachity, a także w pegmatytach i żyłach hydrotermalnych związanych z tymi skałami. Może również występować w niektórych skałach metamorficznych, które uległy metasomatozie sodowej. ## Asocjacje mineralne Egiryn często współwystępuje z innymi minerałami alkalicznymi, takimi jak nefelin, sodalit, arfvedsonit, mikroklin, albit, cyrkon, tytanit i astrofyllit. ## Lokalizacje Znane stanowiska egirynu znajdują się w Norwegii (Langesundsfjord), Rosji (Półwysep Kolski, Chibiny), Kanadzie (Mont Saint-Hilaire w Quebecu), USA (Arkansas), Grenlandii, Malawi i RPA.
Rzadkość
Bardzo pospolity
Sklep › Egiryn