Chabazyt
Chabazyt to minerał z grupy zeolitów, charakteryzujący się zmiennym składem chemicznym i krystalizujący w układzie trygonalnym, często tworząc kryształy o pokroju romboedrycznym.
Opis
## Charakterystyka Chabazyt jest minerałem należącym do grupy zeolitów, krzemianów o strukturze przestrzennej. Typowe okazy chabazytu występują w postaci romboedrycznych kryształów, które często przypominają sześciany ze ściętymi narożnikami. Powierzchnie kryształów bywają matowe lub szkliste. Minerał ten może tworzyć również zbite, ziarniste agregaty. ## Właściwości fizyczne Twardość chabazytu w skali Mohsa wynosi 4-5. Minerał ten wykazuje połysk szklisty, niekiedy perłowy na powierzchniach łupliwości. Jest przezroczysty do przeświecającego. Gęstość chabazytu waha się zazwyczaj w przedziale 2.0-2.2 g/cm³. ## Barwy i odmiany Chabazyt występuje w wielu barwach, najczęściej białej, bezbarwnej, żółtej, różowej, czerwonawej, zielonkawej lub brązowej. Barwa jest często związana z obecnością domieszek. Nie wyróżnia się specyficznych odmian handlowych, jednak różnice w składzie chemicznym prowadzą do wyodrębnienia podgrup, takich jak chabazyt-Ca, chabazyt-Na, chabazyt-K i chabazyt-Sr. ## Historia i nazwa Nazwa chabazyt pochodzi od greckiego słowa "chabazios", które było starożytnym określeniem nieznanego kamienia. Minerał został po raz pierwszy opisany w 1792 roku przez Louisa-Auguste’a d’Andrada. ## Zastosowania Chabazyt, podobnie jak inne zeolity, znajduje zastosowanie jako adsorbent, wymieniacz jonowy oraz katalizator. Wykorzystuje się go w procesach oczyszczania wody, w rolnictwie jako dodatek do gleby poprawiający jej właściwości, a także w przemyśle chemicznym.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Chabazyt można rozpoznać po charakterystycznym pokroju kryształów romboedrycznych, często tworzących pseudo-sześcienne formy. Występuje zazwyczaj w szczelinach i pęcherzach w skałach wulkanicznych. Połysk szklisty i twardość 4-5 w skali Mohsa są również pomocne w identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Chabazyt bywa mylony z innymi zeolitami, takimi jak analcym czy gismondyn, które również tworzą podobne formy krystaliczne. Od analcymu odróżnia go trygonalny układ krystalograficzny (analcym jest regularny). Od gismondynu różni się zazwyczaj pokrojem kryształów i twardością. W celu precyzyjnej identyfikacji często konieczne są badania dyfrakcji rentgenowskiej. ## Formy kryształów Chabazyt najczęściej tworzy dobrze wykształcone kryształy romboedryczne, często z widocznymi zbliźniaczeniami penetracyjnymi, które nadają im pseudo-sześcienny wygląd. Może występować również w postaci agregatów ziarnistych, zbitych lub promienistych.
Środowisko geologiczne
## Geneza Chabazyt jest minerałem wtórnym, powstającym w niskotemperaturowych warunkach hydrotermalnych. Występuje głównie w pęcherzach i szczelinach w skałach wulkanicznych, takich jak bazalty, andezyty i ryolity. Może również tworzyć się w osadach jeziornych i morskich, a także w zmienionych tufach wulkanicznych. ## Asocjacje mineralne Chabazyt często współwystępuje z innymi zeolitami, takimi jak stilbit, heulandyt, analcym, laumontyt, a także z kalcytem, apofyllitem, kwarcem i prehnitem. ## Lokalizacje Znane stanowiska chabazytu znajdują się na całym świecie. Do ważnych lokalizacji należą: wyspa Skye w Szkocji, hrabstwo Antrim w Irlandii Północnej, Fassa Valley we Włoszech, Nova Scotia w Kanadzie, Islandia, Indie (Dekan Traps) oraz niektóre miejsca w USA (np. Oregon, Waszyngton).
Rzadkość
Niezbyt pospolity
Sklep › Chabazyt
