Bismutocolumbite
Bismutokolumbit to rzadki tlenek bizmutu i niobu, tworzący drobne, żywicznie lśniące kryształy o wysokiej gęstości.
Opis
## Charakterystyka Bismutokolumbit jest minerałem z grupy tlenków, chemicznie klasyfikowanym jako niobian bizmutu. Występuje rzadko, zazwyczaj w formie bardzo małych, tabliczkowych lub krótkosłupkowych kryształów, które rzadko przekraczają kilka milimetrów długości. Często tworzy skupienia ziarniste lub występuje jako wrostki w innych minerałach. Jego wygląd charakteryzuje się silnym, żywicznym do submetalicznego połyskiem, co nadaje mu specyficzny, niemal "mokry" wygląd. ## Właściwości fizyczne Minerał ten cechuje się wysoką gęstością, wynoszącą około 7,4 g/cm³, co jest wyczuwalne nawet w niewielkich okazach. Jego twardość w skali Mohsa jest oceniana na 5,5. Jest kruchy, a jego przełam jest nierówny do muszlowego. Nie wykazuje fluorescencji w świetle ultrafioletowym. ## Barwy i odmiany Bismutokolumbit najczęściej przybiera barwy od ciemnobrązowej i czerwonobrązowej do niemal czarnej. Cieńsze odłamki lub krawędzie kryształów mogą przeświecać na brązowo. Nie wyróżnia się nazwanych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, nadana w 1963 roku przez Alexandra A. Levinsona i Richarda A. Borupa, nawiązuje bezpośrednio do jego składu chemicznego - obecności bizmutu (łac. *bisemutum*) oraz niobu, którego historyczna nazwa to kolumb (*columbium*). Został odkryty w materiale pochodzącym z pegmatytów w rejonie São João del Rei w stanie Minas Gerais w Brazylii. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, bismutokolumbit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach, a także naukowców badających pegmatyty granitowe.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczowymi cechami diagnostycznymi bismutokolumbitu są jego bardzo wysoka gęstość, żywiczny do submetalicznego połysk oraz charakterystyczne, ciemnobrązowe do czarnych barwy. Występowanie w pegmatytach granitowych, w asocjacji z innymi minerałami bizmutu i niobu, jest również ważną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Bismutokolumbit może być mylony z innymi ciemnymi, ciężkimi minerałami pegmatytowymi, takimi jak kolumbit, tantalit czy pirochlor. Od kolumbitu i tantalitu odróżnia go nieco inny pokrój kryształów i często silniejszy, żywiczny połysk. Pewne rozróżnienie wymaga jednak zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia dyspersji energii (EDS) w celu potwierdzenia obecności bizmutu. ## Formy kryształów Kryształy bismutokolumbitu są zazwyczaj niewielkie, o pokroju tabliczkowym lub krótkosłupkowym, często spłaszczone. Występują jako pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy lub w formie ziarnistych agregatów i nieregularnych mas wrosłych w skałę macierzystą.
Środowisko geologiczne
## Geneza Bismutokolumbit jest minerałem pochodzenia magmowego, krystalizującym w późnych stadiach ewolucji pegmatytów granitowych, szczególnie tych o dużej zawartości pierwiastków ziem rzadkich, niobu, tantalu i bizmutu. Powstaje w warunkach hydrotermalnych lub pneumatolitycznych z roztworów resztkowych bogatych w te pierwiastki. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z innymi minerałami typowymi dla pegmatytów, takimi jak albit, kwarc, mikroklin, muskowit, a także z rzadszymi minerałami, jak beryl, bismutynit, bizmut rodzimy, kasyteryt, monacyt, pirochlor i różne minerały z grupy kolumbitu-tantalitu. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska bismutokolumbitu znajdują się w Brazylii, w pegmatytach w rejonie São João del Rei i Volta Grande w stanie Minas Gerais. Znany jest również z kilku innych lokalizacji na świecie, w tym z pegmatytów w rejonie Piona we Włoszech; z obwodu swierdłowskiego na Uralu w Rosji; z rejonu Mbeya w Tanzanii oraz z kilku miejsc w Stanach Zjednoczonych (np. Hrabstwo San Diego w Kalifornii).
Rzadkość
Bardzo rzadki
Sklep › Bismutocolumbite