Analcym
Analcym to minerał z grupy zeolitów, uwodniony glinokrzemian sodu, często tworzący charakterystyczne, izometryczne kryształy.
Opis
## Charakterystyka Analcym jest minerałem z grupy zeolitów, charakteryzującym się często dobrze wykształconymi kryształami o pokroju dwudziestoczterościanu, sześcianu, lub ich kombinacji. Zazwyczaj występuje w formie białych, bezbarwnych, szarych, różowych, zielonych lub żółtych skupień, często z połyskiem szklistym. Kryształy mogą osiągać znaczne rozmiary, tworząc estetyczne okazy kolekcjonerskie. ## Właściwości fizyczne Twardość analcymu w skali Mohsa wynosi 5-5.5. Minerał ten wykazuje połysk szklisty. Jest przezroczysty do przeświecającego. Gęstość właściwa analcymu to około 2.24 g/cm³. Posiada wyraźną łupliwość na ścianach {100}, a jego rysa jest biała. ## Barwy i odmiany Analcym występuje w wielu barwach, w tym białej, bezbarwnej, szarej, różowej, zielonej i żółtej. Zabarwienie często zależy od domieszek innych pierwiastków lub inkluzji. Nie wyróżnia się specyficznych odmian handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa analcym pochodzi od greckiego słowa "analkis", co oznacza "słaby", nawiązując do jego słabych właściwości elektrostatycznych po podgrzaniu. Minerał został opisany po raz pierwszy w 1797 roku przez René Justa Haüy. ## Zastosowania Analcym, podobnie jak inne zeolity, znajduje zastosowanie w przemyśle jako wymiennik jonowy, adsorbent oraz katalizator. Ceniony jest również w kolekcjonerstwie ze względu na swoje estetyczne kryształy.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Analcym można rozpoznać po charakterystycznym pokroju kryształów (najczęściej dwudziestoczterościany), szklistym połysku oraz twardości w zakresie 5-5.5 w skali Mohsa. Często występuje w kawernach skał wulkanicznych. ## Odróżnianie od podobnych Analcym bywa mylony z granatami, jednak granaty są znacznie twardsze (6.5-7.5) i mają inną genezę. Od innych zeolitów odróżnia go zazwyczaj pokrój kryształów i skład chemiczny. Można go odróżnić od leucytu, który ma podobny pokrój, ale inną twardość i brak wody w składzie. ## Formy kryształów Analcym najczęściej tworzy izometryczne kryształy o pokroju dwudziestoczterościanu (trapezoedru). Rzadziej spotyka się sześciany lub kombinacje tych form. Może również występować w postaci zbitych lub ziarnistych agregatów.
Środowisko geologiczne
## Geneza Analcym powstaje głównie w niskotemperaturowych środowiskach hydrotermalnych, wypełniając pęknięcia i kawerny w skałach wulkanicznych, zwłaszcza bazaltach i andezytach. Może również tworzyć się w osadach jeziornych i morskich, jako produkt alteracji szkliwa wulkanicznego. ## Asocjacje mineralne Analcym często współwystępuje z innymi zeolitami, takimi jak chabazyt, heulandyt, stilbit, natrolit. Może być również spotykany w towarzystwie kalcytu, apofyllitu i prehnitu. ## Lokalizacje Znane stanowiska analcymu znajdują się w Indiach (Dekan, zwłaszcza rejon Bombaju), we Włoszech (okolice Wezuwiusza, Sycylia), w Islandii, w Kanadzie (Nowa Szkocja), w Stanach Zjednoczonych (Kolorado, Oregon) oraz w Szkocji.
Rzadkość
Bardzo pospolity
Sklep › Analcym