Alarsite
Arsenian glinu, bardzo rzadki minerał tworzący drobne, bezbarwne kryształy w produktach działalności wulkanicznych fumaroli.
Opis
## Charakterystyka Alarsyt jest arsenianem glinu, należącym do grupy minerałów rzadkich. Stanowi arsenowy analog znacznie powszechniejszego berlinitu (fosforanu glinu). Zazwyczaj tworzy bardzo małe, bezbarwne lub białe kryształy, które rzadko przekraczają ułamki milimetra. Występuje w postaci nalotów, skorup i druz na skałach wulkanicznych. Poszczególne kryształy mają najczęściej pokrój krótkich pryzm lub piramid o zarysie heksagonalnym. ## Właściwości fizyczne Kryształy alarsytu charakteryzują się szklistym połyskiem i są przezroczyste do przeświecających. Twardość minerału w skali Mohsa wynosi 3, jest więc stosunkowo miękki. Jego gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi około 3,33 g/cm³. ## Barwy i odmiany Alarsyt jest minerałem bezbarwnym, niekiedy bywa zabarwiony na biało przez wrostki lub niedoskonałości strukturalne. Nie są znane jego barwne odmiany ani nazwy handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, zatwierdzona w 1993 roku, nawiązuje bezpośrednio do jego składu chemicznego - glinu (łac. *aluminium*) i arsenu (ang. *arsenic*). Został odkryty w produktach ekshalacji wulkanicznych Wielkiej Szczelinowej erupcji wulkanu Tołbaczyk na Kamczatce w Rosji i opisany przez zespół mineralogów pod kierownictwem Lidii P. Wergasowej. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijną wielkość kryształów, alarsyt nie ma żadnego zastosowania praktycznego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja alarsytu w terenie jest praktycznie niemożliwa bez specjalistycznego sprzętu. W kolekcji rozpoznaje się go na podstawie specyficznego środowiska występowania (fumarole wulkaniczne), charakterystycznej formy małych, heksagonalnych kryształów oraz współwystępowania z innymi rzadkimi arsenianami. Niska twardość (3 w skali Mohsa) odróżnia go od podobnego wizualnie kwarcu (twardość 7). ## Odróżnianie od podobnych Alarsyt jest wizualnie nie do odróżnienia od swojego fosforanowego analogu, berlinitu (AlPO₄) - wymaga to analizy chemicznej (EDS, WDS). Można go pomylić z wieloma innymi bezbarwnymi minerałami fumarolicznymi, takimi jak kwarc czy inne arseniany. Pewna identyfikacja jest możliwa wyłącznie za pomocą metod analitycznych, np. rentgenowskiej dyfraktometrii proszkowej (XRD). ## Formy kryształów Kryształy alarsytu są trygonalne, lecz wykazują pseudoheksagonalny pokrój. Przybierają formę krótkich, sześciobocznych pryzm, często zakończonych ścianami piramid. Najczęściej tworzą drobnoziarniste skupienia, naloty i druzy pokrywające powierzchnię lawy lub tufu wulkanicznego.
Środowisko geologiczne
## Geneza Alarsyt jest minerałem pochodzenia wulkanicznego. Powstaje w procesie sublimacji z gorących gazów (ekshalacji) w fumarolach o wysokiej temperaturze (powyżej 400°C). Krystalizuje bezpośrednio z fazy gazowej na ścianach kanałów wulkanicznych i na powierzchni skał. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi produktami sublimacji wulkanicznej, takimi jak hematyt, ortoklaz, tenoryt, a także z innymi rzadkimi arsenianami, np. johillerytem, urusowitem, arsemirandytem i eryklaksytem. ## Lokalizacje Jedyną potwierdzoną i dobrze udokumentowaną lokalizacją występowania alarsytu na świecie jest wulkan Tołbaczyk na Półwyspie Kamczackim w Rosji. Jest to jego miejscowość typowa (type locality), skąd pochodzą praktycznie wszystkie dostępne okazy.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Sklep › Alarsite