Bolivarit
Zdyskredytowana nazwa dla amorficznego, uwodnionego fosforanu glinu, zwykle występującego w postaci zielonkawo-żółtych skupień nerkowatych.
Opis
## Charakterystyka Boliwaryt (ang. Bolivarite) to nazwa zdyskredytowana w 1962 roku przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) i nie jest uznawana za odrębny gatunek minerału. Określa się nią amorficzny lub skrytokrystaliczny, uwodniony fosforan glinu. Materiał ten jest w rzeczywistości mieszaniną, często zawierającą waryscyt lub ewansyt. Typowe okazy mają postać mas nerkowatych (botryoidalnych), groniastych, stalaktytowych lub tworzą naskorupienia o strukturze promienistej lub włóknistej. Z wyglądu przypominają zastygnięty żel. Ze względu na swój amorficzny charakter nie tworzy kryształów. ## Właściwości fizyczne Jako mieszanina, boliwaryt ma zmienne właściwości. Twardość w skali Mohsa waha się od 2,5 do 4,5, a gęstość wynosi od 1,96 do 2,2 g/cm³. Połysk jest szklisty, woskowy lub żywiczny. Jest to substancja przeświecająca. ## Barwy i odmiany Najczęściej spotykane barwy to zielonkawożółta, miodowożółta i bladozielona. Niektóre okazy mogą być prawie bezbarwne. Ponieważ nie jest to ważny gatunek mineralny, nie wyróżnia się jego formalnych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa została nadana w 1921 roku przez hiszpańskich badaczy D. P. de Rubíesa i F. de la Cierva y de la Hoz na cześć Simóna Bolívara (1783-1830), południowoamerykańskiego przywódcy walk o niepodległość. Materiał opisano na podstawie próbek z jaskini Murcielagos w Hiszpanii. Późniejsze badania wykazały, że jest to mieszanina, co doprowadziło do dyskredytacji nazwy. ## Zastosowania Boliwaryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma jedynie znaczenie historyczne i jest przedmiotem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów z typowej lokalizacji lub rzadkich, zdyskredytowanych materiałów.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi boliwarytu są jego forma występowania (naskorupienia, skupienia nerkowate), woskowy lub szklisty połysk, przełam muszlowy oraz stosunkowo niska twardość. Kluczową cechą jest jego amorficzna natura (brak kryształów). Często wykazuje słabą, zielonkawą fluorescencję w świetle ultrafioletowym. ## Odróżnianie od podobnych Boliwaryt jest najczęściej mylony z **waryscytem**, z którym często współwystępuje lub którego jest składnikiem. Waryscyt jest jednak minerałem krystalicznym (układ rombowy) i zazwyczaj nieco twardszy. Może być również podobny do **ewansytu**, który także jest amorficznym fosforanem glinu - ich rozróżnienie bez zaawansowanych badań bywa niemożliwe. Od **wavellitu** odróżnia go brak charakterystycznych dla tego minerału promienistych agregatów. ## Formy kryształów Jako substancja amorficzna, boliwaryt nie tworzy kryształów. Występuje wyłącznie w postaci skupień zbitych, nerkowatych, groniastych, stalaktytowych i w formie naskorupień.
Środowisko geologiczne
## Geneza Boliwaryt jest minerałem wtórnym. Powstaje w środowisku jaskiniowym w wyniku reakcji roztworów bogatych w fosforany, pochodzących z rozkładu guana nietoperzy, z glinonośnymi skałami otoczenia (np. granitami lub iłami). ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi fosforanami, takimi jak waryscyt i ewansyt, a także z minerałami z grupy krandallitu. ## Lokalizacje Jedyną istotną i jednocześnie typową lokalizacją dla tego materiału jest jaskinia Murcielagos (Cova da Andoriña) w pobliżu Pontevedra, w Galicji (Hiszpania).
Rzadkość
Rzadki
Sklep › Bolivarit