Akimotoite

Fórmula química: MgSiO<sub>₃</sub>

Akimotoit to krzemian magnezu o strukturze ilmenitu, powstający w warunkach ekstremalnie wysokiego ciśnienia, znajdowany głównie w meteorytach.

## Charakterystyka Akimotoit jest wysokociśnieniowym polimorfem krzemianu magnezu (MgSiO₃), dzielącym wzór chemiczny z bardziej powszechnym enstatytem, ale posiadającym odmienną, gęstszą strukturę krystaliczną typu ilmenitu. Minerał ten nie tworzy widocznych gołym okiem kryształów. Występuje wyłącznie w postaci mikroskopijnych, bezbarwnych ziaren, najczęściej o nieregularnym kształcie, w obrębie silnie zszokowanych meteorytów. Jego znaczenie jest czysto naukowe, dostarczając kluczowych informacji o procesach zachodzących podczas uderzeń ciał niebieskich oraz o warunkach panujących w głębi Ziemi. ## Właściwości fizyczne Ziarna akimotoitu są zazwyczaj przezroczyste. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, większość właściwości fizycznych, takich jak twardość czy połysk, nie została precyzyjnie określona dla naturalnych próbek. Gęstość minerału, wyliczona na podstawie jego struktury krystalicznej, wynosi około 3.57 g/cm³, co jest wartością znacznie wyższą niż dla enstatytu (ok. 3.2 g/cm³). ## Barwy i odmiany Akimotoit jest bezbarwny. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani nazwy handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Syun-iti Akimoto (1925–2002), japońskiego geofizyka i pioniera w dziedzinie badań minerałów w warunkach wysokiego ciśnienia. Został on oficjalnie uznany jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1999 roku. Po raz pierwszy zidentyfikowano go w meteorycie Tenham, który spadł w Australii. ## Zastosowania Akimotoit nie ma żadnych zastosowań komercyjnych ani przemysłowych. Jest obiektem zainteresowania wyłącznie w badaniach naukowych, szczególnie w mineralogii, planetologii i geofizyce, jako wskaźnik ekstremalnych ciśnień i kluczowy składnik modelu budowy płaszcza ziemskiego.

Propiedades

Densidad: 3.57
Transparencia: Transparent
Sistema cristalino: Trigonal

Características diagnósticas

## Rozpoznawanie Identyfikacja akimotoitu jest niemożliwa bez zaawansowanego sprzętu laboratoryjnego. Nie da się go rozpoznać na podstawie cech wizualnych ani prostych testów. Potwierdzenie jego obecności wymaga zastosowania technik analitycznych, takich jak mikrosonda elektronowa (EMPA) do określenia składu chemicznego oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub spektroskopia Ramana do potwierdzenia unikalnej struktury krystalicznej. ## Odróżnianie od podobnych W obrazie mikroskopowym akimotoit musi być odróżniany od innych współwystępujących, wysokociśnieniowych minerałów, takich jak ringwoodyt, wadsleyit, majorit czy bridgmanit. Rozróżnienie to opiera się wyłącznie na precyzyjnych pomiarach składu chemicznego i danych krystalograficznych uzyskanych za pomocą specjalistycznej aparatury. ## Formy kryształów Akimotoit występuje jako anhedralne (nieregularne) lub subhedralne (częściowo wykształcone) ziarna o wielkości rzędu mikrometrów. Tworzy agregaty wtopione w matrycę skalną meteorytu, często w bliskim sąsiedztwie żyłek powstałych w wyniku topnienia skały podczas uderzenia.

Entorno geológico

## Geneza Akimotoit jest produktem metamorfizmu szokowego. Powstaje w wyniku transformacji fazowej minerałów z grupy piroksenów (głównie enstatytu) pod wpływem ekstremalnie wysokich ciśnień (powyżej 20 GPa) i temperatur, generowanych podczas uderzeń meteorytów. Jest również uważany za istotny składnik strefy przejściowej płaszcza Ziemi, na głębokościach od około 520 do 660 km, gdzie powstaje w stabilnych warunkach wysokiego ciśnienia. ## Asocjacje mineralne W meteorytach akimotoit najczęściej współwystępuje z innymi minerałami wysokociśnieniowymi, takimi jak ringwoodyt, wadsleyit, majorit, a także z resztkami pierwotnych minerałów, jak oliwin i piroksen. Może towarzyszyć mu również szkliwo powstałe w wyniku stopienia skały. ## Lokalizacje Najważniejsze i pierwsze potwierdzone stanowisko to meteoryt Tenham (chondryt L6), który spadł w 1879 roku w Queensland w Australii. Akimotoit zidentyfikowano również w innych silnie zszokowanych chondrytach, np. w meteorycie L'Aigle (Francja), a także w niektórych meteorytach pochodzących z Marsa (shergottytach).

Rareza

Ekstremalnie rzadki

Para coleccionistas

## Kryteria jakości Akimotoit nie jest minerałem pozyskiwanym i ocenianym w kategoriach typowych dla kolekcjonerstwa okazów. Jego wartość jest czysto naukowa. Dla instytucji badawczych i wyspecjalizowanych kolekcji meteorytów, "okazem" jest zazwyczaj polerowana płytka cienka lub fragment meteorytu, w którym obecność akimotoitu została potwierdzona analitycznie. Wartość takiego materiału nie zależy od estetyki, lecz od jego naukowej doniosłości i rzadkości samego meteorytu. ## Popularne stanowiska Jako że akimotoit nie jest minerałem wydobywanym, a jedynie znajdowanym w konkretnych ciałach pozaziemskich, za "stanowiska" uznaje się nazwy meteorytów. Najbardziej znane to Tenham (Australia) i L'Aigle (Francja).

Cuidado y almacenamiento

## Czyszczenie Okazy zawierające akimotoit (fragmenty meteorytów) nie powinny być czyszczone w warunkach amatorskich. Jakakolwiek próba czyszczenia, zwłaszcza z użyciem środków chemicznych lub ultradźwięków, może bezpowrotnie zniszczyć mikroskopijne ziarna minerału oraz naruszyć strukturę całego okazu. Czyszczenie i konserwacja meteorytów powinny być pozostawione wyłącznie specjalistom. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich manipulacji mechanicznych, kontaktu z chemikaliami (kwasami, zasadami, rozpuszczalnikami), wilgocią oraz gwałtownymi zmianami temperatury. Okazy meteorytów mogą być podatne na korozję w wilgotnym środowisku. ## Przechowywanie Fragmenty meteorytów z akimotoitem należy przechowywać w stabilnych warunkach, w suchym otoczeniu. Zalecane są specjalistyczne pudełka z membraną lub pojemniki z pochłaniaczem wilgoci, chroniące przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi.

Referencias externas

https://en.wikipedia.org/wiki/https%3A%2F%2Fen.wikipedia.org%2Fwiki%2FAkimotoite

Fuentes